Loyiha yaratuvchi:
O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy komunal xo‘jaligi vazirligi qoshida STQ 21 “Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi” sohasida standartlashtirish bo‘yicha texnik qo‘mitaID:
152Muhokamaga chiqarish sanasi
31.03.2026
Yakunlanish sanasi
30.05.2026
Hujjatni umumiy izohlari
0
Bandlardagi izohlar
0
Barcha Izohlar
0
O‘ZBEKISTON MILLIY STANDARTI
Flanetsli birikmalar uchun mahkamlovchi buyumlar.
GAYKALAR. Konstruksiya va o‘lchamlar
Rasmiy nashr
O‘zbekiston standartlar instituti
Toshkent
So‘z boshi
1. STQ 21 “Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi” Standartlashtirish boʻyicha texnik qoʻmita tomonidan ISHLAB CHIQILDI.
2. O‘zbekiston standartlar institutining 2026-yil ____-dagi ____-sonli buyrug‘i bilan TASDIQLANDI.
3. O‘z DSt 2806.5:2014 O‘RNIGA AMALGA KIRITILDI.
Ushbu milliy standartni va unga boʻlgan oʻzgartishlarni Oʻzbekiston hududida amalga kiritish, qayta koʻrib chiqish yoki bekor qilish haqidagi axborot Standartlashtirish boʻyicha milliy organning rasmiy veb-saytlari va standartlarning yillik axborot koʻrsatkichlarda chop etiladi.
Ushbu standartni Oʻzbekiston hududida rasmiy tarqatish mutlaq huquqi Oʻzbekiston standartlar institutiga tegishli.
II
O‘ZBEKISTON MILLIY STANDARTI
Flanetsli birikmalar uchun mahkamlovchi buyumlar.
GAYKALAR. Konstruksiya va o‘lchamlar
Изделия крепежные для фланцевых соединений.
ГАЙКИ. Конструкция и размеры
Fastener for flanged connections.
NUT - Construction and dimensions
Amalga kirish sanasi ______________
1 Qo‘llanish doirasi
Ushbu standart kimyo, neftni qayta ishlash, neft-kimyo, gaz, neft va sanoatning boshqa turdosh tarmoqlarida qo‘llaniladigan, shartli bosim Py 16 MPa (160 kgf/sm2) gacha va muhit harorati minus 70 °C dan 600 °C gacha bo‘lgan quvurlar va ulash qismlarining flanetsli birikmalari, armatura, asboblar, idishlar va apparatlar uchun gaykalarga taalluqlidir. Gaykalarning muayyan guruhlari yoki mustahkamlik sinflari uchun qo‘llash shartlari (devor harorati va shartli bosim) O‘z DSt___________.0 1-jadvalda keltirilgan.
2 Standartlarga havolalar
Ushbu standartda quyidagi standartlarga qilingan havolalardan foydalanildi:
ГОСТ ISO 4759-1-2015 Изделия крепежные. Допуски. Часть 1. Болты, винты, шпильки и гайки. Классы точности А, В и С
ГОСТ 16093-2004 Основные нормы взаимозаменяемости. Резьба метрическая. Допуски. Посадки с зазором
ГОСТ 24705-2004 Основные нормы взаимозаменяемости. Резьба метрическая. Основные размеры
O‘z DSt ________0:2014 Изделия крепежные для фланцевых соединений. Болты. шпильки, гайки и шайбы. Общие технические условия
3 Konstruksiya va o‘lchamlar
3-1 Gaykalarning konstruksiyasi va o‘lchamlari 1-rasmda va I jadvalda ko‘rsatilgandek bo‘lishi kerak.
Rasmiy nashr
* Shtamplangan yoki bolg‘alangan gaykalar uchun qirralarning g‘adir-budurligi.
1-rasm.
Rezbaning nominal diametri d | 10 | 12 | 16 | 20 | 24 | 27 | 30 | 36 | 42 | 48 | 52 | 56 | 60 | 64 | 68 | 76 | 80 | |
Rezba qadami, P | Yirik | 1,5 | 1,75 | 2,0 | 2,5 | 3,0 | 3,5 | 4,0 | 4,5 | 5,0 | 5,5 | 6,0 | — | |||||
mayda | — | 3,0 | 4,0 | 6,0 | ||||||||||||||
“Kalitga mos” o‘lcham S | 17 | 19 | 24 | 30 | 36 | 41 | 46 | 55 | 65 | 75 | 80 | 85 | 90 | 95 | 100 | но | 115 | |
Tashqi chizilgan aylananing diametri D, shundan kam emas | 18,8 | 21,0 | 26,7 | 33,5 | 40,3 | 45,9 | 51,4 | 61,7 | 73,1 | 84,5 | 90,4 | 96,0 | 102,0 | 107,5 | 113,5 | 124,0 | 130,0 | |
Balandlik Н | 10 | 12 | 16 | 20 | 24 | 27 | 30 | 36 | 42 | 48 | 52 | 56 | 60 | 64 | 68 | 76 | 80 | |
Teshik o‘qining qirralarga nisbatan chegaraviy og‘ishi |
| 0.40 | 0,50 | 0,60 | 0,70 | 0.80 | 0,87 | |||||||||||
1-jadval millimetrda
3.2 Shartli belgilarga misollar
Rezba diametri d= 16 mm bo‘lgan, rezba qadami yirik, qo‘yim maydoni 7H bo‘lgan gayka 25 markali po‘latdan qoplamasiz yasalgan:
Gayka M16 – 7H.25 O‘z DSt _________
Xuddi shunday, rezba diametri d ~ 76 mm, rezbaning kichik qadami P - 6 mm, qo‘yim maydoni 6H, 25 markali po‘latdan, qalinligi 15 µm bo‘lgan 02 qoplama bilan:
Gayka М76 * 6 -6Н.25.0215 O‘z DSt _________
3.3 Rezba - ГОСТ 24705 bo‘yicha, qo‘yim maydoni - ГОСТ 16093 bo‘yicha, diametri 48 mm gacha bo‘lgan rezbalar uchun – 7H, diametri 48 mm dan ortiq bo‘lgan rezbalar uchun - 6N.
3.4 Sirtlarning o‘lchamlari, shakli va joylashuvidan chetga chiqishlari, nazorat usullari - ГОСТ ISO 4759-1 bo‘yicha.
Bolg‘alab tayyorlanadigan gaykalar uchun “kalitga mos” o‘lchami S ning h16 bo‘yicha chegaraviy chetga chiqishlariga yo‘l qo‘yiladi.
3.5 Texnik talablar - O‘z DSt ______.0 bo‘yicha.
3.6 Gaykalarning massasi A ilovada keltirilgan.
A ilova
(ma’lumot uchun)
Gayka massasi
A.1-jadval
Rezbaning nominal diametri d, mm | Gaykaning nazariy massasi, kg | |
yirik qadam bilan | mayda qadam bilan | |
10 | 0,014 | — |
12 | 0,019 | — |
16 | 0,039 | — |
20 | 0,077 | — |
24 | 0,133 | — |
27 | 0,194 | — |
30 | 0,277 | — |
36 | 0,446 | — |
42 | 0,777 | 0,797 |
48 | 1,197 | 1,232 |
52 | 1,420 | 1,465 |
56 | 1,668 | 1,726 |
60 | 2,080 | 2,122 |
64 | 2,310 | 2,376 |
68 | 2,740 | 8,816 |
76 | — | 3,530 |
80 | — | 4,020 |
Izoh: Massa materialning zichligi 7,85 g/sm³ bo‘lishi shartidan kelib chiqib hisoblangan. | ||
Bibliografik ma’lumotlar
SMT 21.060.20
Kalit so‘zlar: gaykalar, flanetsli birikmalar, tuzilishi va o‘lchamlari
© Standart ilova portali. All rights reserved.