Loyiha yaratuvchi:
O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy komunal xo‘jaligi vazirligi qoshida STQ 21 “Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi” sohasida standartlashtirish bo‘yicha texnik qo‘mitaID:
113Muhokamaga chiqarish sanasi
26.12.2025
Yakunlanish sanasi
24.02.2026
Hujjatni umumiy izohlari
0
Bandlardagi izohlar
0
Barcha Izohlar
0
OʻZBEKISTON MILLIY STANDARTI
Texnik shartlar
Rasmiy nashr
Oʻzbekiston standartlar instituti
Toshkent
SOʻZ BOSHI
1. STQ-21 “Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi” standartlashtirish boʻyicha texnik qoʻmitasi tomonidan “BASALTWOOL TRADE GROUP” MCHJ hamkorligida ISHLAB CHIQILDI VA TASDIQLASHGA TAQDIM ETILDI.
2. Oʻzbekiston standartlar institutining 2025-yil _________-son buyrug‘i bilan TASDIQLANDI.
3. DASTLABKI AMALGA KIRITILISHI
Ushbu milliy standartni va unga boʻlgan oʻzgartishlarni Oʻzbekiston hududida amalga kiritish, qayta koʻrib chiqish yoki bekor qilish haqidagi axborot Standartlashtirish boʻyicha milliy organning rasmiy veb-saytlari va standartlarning yillik axborot koʻrsatkichlarda chop etiladi.
Ushbu standartni Oʻzbekiston hududida rasmiy tarqatish mutlaq huquqi Oʻzbekiston standartlar institutiga tegishli
Oʻzbekiston MILLIY standarti
Bazaltdan texnik mato
Texnik shartlar
Ткань техническая из базальта
Технические условия
Technical fabric made from basalt
Specifications
Amalga kiritish sanasi: ________2025y.
1 Qoʻllanish doirasi.
Ushbu milliy standart quyidagi vazifalarni bajarish uchun mo‘ljallangan, yuza zichligi 40 g/m2 dan 1000 g/m2 gacha bo'lgan bazalt matolarga taalluqlidir:
- sanoat uskunalari, turbinalar, bug' qozonlari, pechlar, quvurlarni payvandlash paytida issiqlik izolatsiyasi, ya’ni qoplama materiallari sifatida ishlatishga;
- issiq quvurlar, pechlar va kaminlar yaqinidagi devorlarga issiqdan himoya qilish materiallari sifatida ishlatishga;
- gidroizolyatsiya va tom yopish ishlarida asos materiallari sifatida ishlatishga;
- metallurgiya sohalarida gaz va changdan tozalash uchun filtr materiallari sifatida ishlatishga;
- yong'inga qarshi tuzilma (konstruksiya)larning tarkibiy elementlari sifatida ishlatishga;
- shovqindan himoyalash maqsadida ishlatishga;
- yong'inga qarshi matolar, kiyimlar va kompozitsion materiallar ishlab chiqarishga;
- qurulishda va qayta ta’mirlashda, qurilish konstruksiyalarni mustaxkamlashida va zilzila bardoshligini oshirishda, turar-joy va ijtimoiy binolar va inshoatlarni, ko’priklarni, metrolarning temir-beton konstruktsiyalarni qurishida va ta’mirlashda.
2 Standartlarga havolalar.
Ushbu milliy standartda quyidagi standartlarga qilingan havolalardan foydalanildi:
ГОСТ 12.1.005-88 Система стандартов безопасности труда. Общие санитарно-гигиенические требования к воздуху рабочей зоны.
ГОСТ 12.1.044-89 Система стандартов безопасности труда. Пожаро-взрыво-опасность веществ и материалов. Номенклатура показателей и методы их определения.
ГОСТ 12.2.003-91 Система стандартов безопасности труда. Оборудование производственное. Общие требования безопасности.
ГОСТ 12.3.009-76 Система стандартов безопасности труда. Работы погрузочно –разгрузочные. Общие требования безопасности.
ГОСТ 12.4.041-89 Система стандартов безопасности труда. Средства защиты работающих. Общие требования и классификация.
ГОСТ 6943.0-2015 Стекловолокно. Правило приёмки.
__________________
Rasmiy nashr
ГОСТ 6943.1-2015 Стекловолокно. Нити и ровинги. Метод определения линейной плотности.
ГОСТ 6943.2-2015 Материалы текстильные стеклянные. Методы определения диаметра элементарных нитей и волокон.
ГОСТ 6943.4-79 Материалы текстильные стеклянные. Метод определения крутки и равновесности по крутке.
ГОСТ 6943.5-79 Материалы текстильные стеклянные. Метод определения разрывного напряжения элементарной нити.
ГОСТ 6943.6-79 Материалы текстильные стеклянные. Методы определения плотности и невоспламеняемости.
ГОСТ 6943.7-79 Материалы текстильные стеклянные. Методы определения линейных размеров поверхностной и линейной плотности.
ГОСТ 6943.8-2015 Материалы текстильные стеклянные. Метод определения массовой доли влаги и веществ, удаляемых при прокаливании.
ГОСТ 6943.10-2015 Материалы текстильные стеклянные. Метод определения разрывной нагрузки и удлинения при разрыве.
ГОСТ 6943.11-93 Стекловолокно. Ткани. Метод определения жесткости при изгибе флексометром с постоянным углом.
ГОСТ 6943.12-79 Материалы текстильные стеклянные. Метод определения провисания.
ГОСТ 6943.13-2015 Стекловолокно. Ткани. Метод определения жесткости ровинга.
ГОСТ 6943.14-2015 Стекловолокно. Нити. Метод определения равновесности крутки крученых и многокруточных текстильных стеклянных нитей.
ГОСТ 6943.15-94 Стекловолокно. Ткани. Нетканые Материалы. Метод определения количества нитей на единицу длины основы и утка.
ГОСТ 6943.16-94 Стекловолокно. Ткани. Нетканые Материалы. Метод определения массы на единицу площади.
ГОСТ 6943.17-94 Стекловолокно. Ткани. Нетканые Материалы. Метод определения ширину и длины.
ГОСТ 6943.18-94 Стекловолокно. Ткани. Нетканые Материалы. Метод определения толщину.
ГОСТ 14067-91 Материалы текстильные Метод определения величины перекоса.
ГОСТ 19907-2015 Ткани электроизоляционные из стеклянных крученых комплексных нитей. Технические условия.
ГОСТ 29101-91 Материалы стеклянные текстильные. Упаковка, маркировка, транспортирование и хранение.
ГОСТ EN 1607-2011 Изделия теплоизоляционные, применяемые в строительстве. Метод определения прочности при растяжении перпендикулярно к лицевым поверхностям.
ГОСТ EN 1609-2011 Изделия теплоизоляционные, применяемые в строительстве. Методы определения водопоглощения при кратковременном частичном погружении.
ГОСТ 7076-99 Материалы и изделия строительные. Метод определения теплопроводности и термического сопротивления при стационарном тепловом режиме.
ГОСТ 16297-80 Материалы звукоизоляционные и звукопоглощающие. Методы испытаний.
ГОСТ 17177-94 Материалы и изделия строительные теплоизоляционные. Методы испытаний.
ГОСТ 25880-83 Материалы и изделия строительные теплоизоляционные. Упаковка, маркировка. транспортирование и хранение.
ГОСТ 29104.4-91 Ткани технические. Метод определения разрывной нагрузки, удлинений при разрыве и стандартной нагрузке.
ISO 8301:1991 - Thermal insulation — Determination of steady-state thermal resistance and related properties - Heat flow meter apparatus.
ISO 8302:1991 - Thermal insulation — Determination of steady-state thermal resistance and related properties - Guarded hot plate apparatus.
ISO 14126:1999 - Fibre-reinforced plastic composites — Determination of in-plane compressive properties of fibre-reinforced plastic composites.
EN ISO 527-4 / 527-5 - Plastics — Determination of tensile properties of fibre-reinforced plastic composites.
ISO 14126:1999 - Fibre-reinforced plastic composites — Determination of in-plane compressive properties of fibre-reinforced plastic composites.
ASTM D790 - Standard Test Methods for Flexural Properties of Un-reinforced and Reinforced Plastics and Electrical Insulating Materials.
Izoh - Ushbu milliy standartdan foydalanishda Standartlashtirish boʻyicha milliy organning rasmiy veb-saytlari va standartlarning yillik axborot koʻrsatkichlariga muvofiq standartlarni Oʻzbekiston Respublikasi hududida amal qilinishi tekshirilishi kerak. Agar havola qilingan standart almashtirilgan (oʻzgartirilgan) boʻlsa, unda ushbu milliy standartdan foydalanishda almashtirilgan (oʻzgartirilgan) standartga amal qilish kerak. Agarda havola qilinayotgan standart almashtirilmasdan bekor qilingan boʻlsa, unga havola qilingan qoida ushbu havolaga taalluqli boʻlmagan qismida qoʻllaniladi.
3 Atamalar va ta’riflar
Ushbu milliy standartda tegishli ta’riflar bilan quyidagi atamalar qoʻllanilgan:
3.2. Bazaltdan eshilgan ip - monofilament iplarning bir nechtasi qo‘shilib eshilgan iplar.
3.3. Bazalt mato (keyingi o‘rinlarda mato deb aytiladi) - yuqori termik barqarorlikka, mexanik mustahkamlikka va agressiv muhitlarga chidamli uzluksiz bazalt tolali iplardan tayyorlangan to‘qima mato .
4 Tasniflash
4.1. To‘qilish uslubiga muvofiq mato quyidagicha islab chiqarilishi mumkin:
- polotno – yuqori mexanik mustahkamlikka ega;
- sarja – tolalarning diagonal to‘qilishi;
- satin/atlas – silliq yuzali;
- reps
- krep
- rogojka - 2 yoki 3 qavatli polotno o‘rilish;
- leno.
4.2. Iplarning chiziqli zichligiga ko‘ra quyidagicha ishlab chiqariladi:
- ingichka;
- o‘rta;
- yuqori qalinlikda.
4.3. Mato uzliksiz uzunlikdagi basaltdan eshilgan iplardan ishlab chiqariladi.
4.4. Bazalt matolarining shartli belgilanishlari:
BF - 520 B | BF - bazalt mato (bazalt fabric), 520 - yuza zichligi (g/m2), B - o’rilish turi (rogojka) |
BF - 550 P | BF - bazalt mato (bazalt fabric), 550 - yuza zichligi (g/m2), P - o’rilish turi (polotno) |
BF - 560 T | BF - bazalt mato (bazalt fabric), 560 - yuza zichligi (g/m2), T - o’rilish turi (sarja) |
BF - 565 R | BF - bazalt mato (bazalt fabric), 565 - yuza zichligi (g/m2), R - o’rilish turi (reps) |
BF - 810 C | BF - bazalt mato (bazalt fabric), 810 - yuza zichligi (g/m2), C - o’rilish turi (krep) |
BF - 820 P | BF - bazalt mato (bazalt fabric), 820 - yuza zichligi (g/m2), P - o’rilish turi (polotno) |
BF - 960 B | BF - bazalt mato (bazalt fabric), 960 - yuza zichligi (g/m2), T - o’rilish turi (sarja) |
BFS - 240 P | BFS - tuzilma (konstruktiv) bazalt mato (bazalt fabric structural), 240 - yuza zichligi (g/m2), P - o’rilish turi (polotno) |
BFS - 260 P | BFS - tuzilma (konstruktiv) bazalt mato (bazalt fabric structural), 260 - yuza zichligi (g/m2), P - o’rilish turi (polotno) |
BFS - 620 P | BFS - tuzilma (konstruktiv) bazalt mato (bazalt fabric structural), 620 - yuza zichligi (g/m2), P - o’rilish turi (polotno) |
BFS - 310 T | BFS - tuzilma (konstruktiv) bazalt mato (bazalt fabric structural), 310 - yuza zichligi (g/m2), T - o’rilish turi (sarja) |
BFS - 335 T | BFS - tuzilma (konstruktiv) bazalt mato (bazalt fabric structural), 335 - yuza zichligi (g/m2), T - o’rilish turi (sarja) |
BFM - 54 | BFM - bazaltdan fasad uchun setka (bazalt fasade mesh), 54 - yuza zichligi (g/m2), Leno - o’rilish turi |
BFM - 125 | BFM - bazaltdan fasad uchun setka (bazalt fasade mesh), 125 - yuza zichligi (g/m2), Leno - o’rilish turi |
BFM - 210 | BFM - bazaltdan fasad uchun setka (bazalt fasade mesh), 210 - yuza zichligi (g/m2), Leno - o’rilish turi |
BTY 10 - 68x2 Z 28 - BK 10 | BTY - bazaltdan eshilgan ip, 10 - monofilament ipning diametri (mkm), 68 - yakka ipning chiziqli zichligi (tex), x2 - qo‘shib eshilayotgan iplar soni, Z - eshilish yo‘nalishi (o‘ng), 28 - 1 metrdagi eshilishlar soni, BK10 - moylovchi markasi |
5 Texnik talablar
5.1. Bazaltdan texnik mato ushbu milliy standart talabiga hamda ishlab chiqaruvchi korxonaning o‘rnatilgan tartibda tasdiqlangan texnologik hujjatlariga muvofiq ishlab chiqarilishi kerak.
5.2. Mato ekologik xavfsiz bo‘lishi, inson sog’lig’iga va atrof-muhitga zararli bo‘lgan moddalardan holi bo‘lishu kerak (bazalt tolalarni kesish, to‘qish va shakllantirish vaqtida mexanik ta’sir tufayli mayda tolachalar ajralganligi uchun himoya vositalari (qo‘lqop, ko‘zoynak va respirator) dan foydalanish talab qilinadi).
5.3. To‘qima tuzilishida bo‘sh, siyrak va qalinlashgan joylar, mato yuzasida yirtiq, teshik, tarqalgan iplar, begona moddalar (chang, moy, qatron (smola), bo‘yoq, dog’lar) bo‘lmasligi, rangi bir xil, tabiiy bazalt rangida, ya’ni kulrang - jigarrang bo‘lishi kerak.
5.4. Bazalt monofilament tolasi ko‘rsatkichlari 1-jadvalda keltirilgan talablarga javob berishi kerak .
5.5. Bazaltdan eshilgan ip ko‘rsatkichlari 2-jadvalda keltirilgan talablarga javob berishi kerak.
Bazalt monofilament tolasiga belgilangan talablar
1-jadval
T/r | Ko‘rsatkichlarning nomi | O‘lchov birliklari | Me’yoriy qiymatlar |
1. | Hajmiy zichligi | g/cm3 | 2,67 |
2. | Qo‘llanilish harorati oralig’i | 0 C | - 250, + 650 |
3. | Monofilament tola diametri | mkm | 8 ¸ 18 |
4. | Namlik | % | < 0,5 |
5. | Moylovchi miqdori | % | ³ 0,4 |
Bazaltdan eshilgan ipga belgilangan talablar
2-jadval
T/r | Ko‘rsatkichlarning nomi | O‘lchov birliklari | Me’yoriy qiymatlar |
1. | Tola turi | - | bazalt |
2. | Yakka ipning chiziqiy zichligi | tex | 34 ¸ 300 |
3. | Qo‘shib eshilishdagi iplar soni | dona | 2 ¸ 4 * |
4. | 1 m ipdagi eshilishlar soni | esh/m | 20 ¸ 150 |
5. | 1 m ipdagi eshilishlar sonining ruxsat berilgan oralig’i 50 esh/m gacha 50 esh/m dan 150 esh/m gacha |
% % |
± 20 ± 15 |
6. | Moylovchi turi | - | Silanli |
7. | Moylovchi markasi | - | Epoksid va fenol qatronlari (smola) |
8. | O‘rtacha elastiklik moduli | GPa | 85 ¸ 90 |
9. | Nisbiy uzish kuchi 10 mkm, 68 va 68x2 tex 10 mkm, 68 va 68x2 tex dan boshqa 11 mkm 13 mkm |
mN/tex |
³ 700 ³ 650 ³ 600 ³ 550 |
10. | Uzilishdagi cho‘zilish | % | 2,0 ¸ 4,5 |
* - alohida buyurtma bo‘yicha qo‘shib eshilishdagi iplar soni 8 tagacha bo‘lishiga ruxsat beriladi.
5.6. Matoning tuzilish, fizik-mexanik ko‘rsatkichlari 3-jadvalda keltirilgan talablarga muvofiq bo‘lishi kerak.
5.7. Mahsulotlarni atom elektr stansiyalarida qo‘llashda gamma nurlanishga chidamlilik ko‘rsatkichi tekshiriladi, 0,3 µSv dan ko‘p emas. Shuningdek gamma-nurlanish ko‘rsatkichining qiymati iste’molchining talabiga muvofiq ham belgilanadi.
5.8. Xom ashyo va materiallarga talablar.
5.8.1. Bazalt toladan mato ishlab chiqarishda korxonaning ichki hujjatlariga muvofiq boshqa xom ashyo va materiallarni qo‘llashga ruxsat beriladi.
5.8.2 Xom ashyo va materiallarning, shu jumladan horijdan keltiriladiganlarining hususiyatlari sifat to‘g‘risidagi tegishli hujjatlar (muvofiqlik sertifikati, pasport) bilan tasdiqlanishi kerak.
5.8.3. Barcha xom ashyo materiallari, ГОСТ 24297-2013 ko‘rsatmalaridan kelib chiqib, ishlab chiqaruvchi korxonada amalda bo‘lgan qoidalarga muvofiq kirish nazoratidan o‘tkazilishi kerak.
5.8.4. Iste’molchi bilan kelishuv asosida horijda ishlab chiqarilgan, boshqa ayni o‘xshash bo‘lgan xom ashyo va materiallarni qo‘llashga yo‘l qo‘yiladi, lekin tayyor mahsulot ushbu milliy standart talablariga muvofiq bo‘lishi shart.
5.9. Tamg‘alash va o‘rab joylash.
Matoni tamg‘alash va o‘rab joylash ГОСТ 29101-91 talablari bo‘yicha amalga oshiriladi.
Matoning tuzilish, fizik-mexanik ko‘rsatkichlari
3-jadval
№ | Ko‘rsatkichlarning nomi | Mе‘yor vа tаvsif / аtеriаlni shаrtli bеlgilаnishi | ||||||||||||||
BF 520 B | BF 550 P | BF 560 T | BF 565 R | BF 810 C | BF 820 P | BF 960 B | BFS 240 P | BFS 260 P | BFS 620 P | BFS 310 T | BFS 335 T | BFM 54 | BFM 125 | BFM 210 | ||
O‘rilish turi | Rogojka | Polotno | Sarja | Rogojka | Krep | Polotno | Sarja | Sarja | Polotno | Polotno | Sarja | Sarja | Leno | Leno | Leno | |
Mato qalinligi, mm | 0,60 ± 0,06 | 0,50 ± 0,03 | 0,60 ± 0,06 | 0,60 ± 0,06 | 0,60 ± 0,06 | 0,50 ± 0,05 | 0,50 ± 0,05 | 0,25 ± 0,03 | 0,30 ± 0,03 | 0,33 ± 0,03 | 0,33 ± 0,03 | 0,33 ± 0,03 | 0,15 ± 0,03 | 0,15 ± 0,03 | 0,33 ± 0,03 | |
Mato eni, cm | 200 ± 1 | 200 ± 1 | 200 ± 1 | 200 ± 1 | 100 ¸ 300 | 100 ± 1 | 100 ± 1 | 200 ± 1 | 200 ± 1 | 200 ± 1 | 200 ± 1 | 200 ± 1 | 100 ± 1 200 ± 1 | 100 ± 1 200 ± 1 | 100 ± 1 200 ± 1 | |
Yuza zichligi, g/m2 | 520 ± 50 | 550 ± 50 | 560 ± 55 | 565 ± 55 | 810 ± 80 | 820 ± 82 | 960 ± 96 | 240 ± 20 | 260 ± 20 | 620 ± 62 | 310 ± 30 | 335 ± 35 | 54 ± 5 | 125 ± 13 | 210 ± 21 | |
1 sm dagi iplar soni, dona Tanda bo‘yicha Arqoq bo‘yicha |
20 ± 1 23 ± 1 |
40 ± 2 50 ± 2 |
40 ± 2 54 ± 2 |
40 ± 2 54 ± 2 |
40 ± 2 57 ± 2 |
40 ± 2 48 ± 2 |
40 ± 2 60 ± 2 |
90 ± 2 80 ± 2 |
90 ± 2 90 ± 2 |
45 ± 2 58 ± 2 |
90 ± 2 112 ± 2 |
90 ± 2 90 ± 2 |
24 ± 1 12 ± 1 |
40 ± 2 21 ± 1 |
46 ± 2 23 ± 1 | |
Olovbardoshliligi, °C | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | 700 ¸ 800 | |
Qisqa muddatli issiqqa chidamlilik, °C | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | 900 ¸ 1000 | |
Erishni boshlanish harorati, , °C | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | 1050 ¸ 1250 | |
To‘liq erish harorati, °C | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | 1350 ¸ 1450 | |
Suv yutuvchanlik, %, ko‘p emas | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | |
Ishqorlarga/kislotalarga chidamliligi, pH | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | 7 ± 1 | |
Issiqlik o‘tkazuvchanlik (l), Vatt/metr·Kelvin | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | 0,03 ¸ 0,06 | |
Issiqlik qarshiligi (R), m2×K/W | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | 0,003 ¸ 0,02 | |
Yonuvchanlik guruhi | A | A | A | A | A | A | A | A | A | A | A | A | A | A | A | |
Namlik, % | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | £ 1,0 | |
Elektr o‘tkazuvchanlik, (s), S/m | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | 10-12 ¸ 10-15 | |
Uzilish kuchi, N, kam emas Tanda bo‘yicha Arqoq bo‘yicha |
4600 5200 |
4200 5500 |
3700 4700 |
3700 4700 |
2600 5700 |
2600 5700 |
2600 5700 |
2700 2100 |
2100 2100 |
2100 5500 |
2100 3000 |
2100 3000 |
570 557 |
1700 1600 |
3500 1900 | |
Uzilishdagi cho‘zilish, % Tanda bo‘yicha Arqoq bo‘yicha |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 |
£ 3,0 £ 3,0 | |
To‘qimadagi arqoq iplarining qiyshayishi (perekos), %, ko‘p emas |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 |
7 | |
6 Xavfsizlik va atrof-muhit muhofazasi talablari
6.1. Bazalt toladan matolar toksik hisoblanmaydi va u inson tanasiga zararli ta’sir ko‘rsatmaydi hamda ishlab chiqarish, tashish va saqlash paytida xavf tug‘dirmaydi.
6.2. Bazalt toladan matolar ГОСТ 30244, ISO 1716 va ГОСТ 12.1.044 bo‘yicha past yonuvchanlik guruhiga kiradi. Sanoat binolarining ish joyi havosidagi zararli moddalarning ruxsat etilgan konsentratsiyasi ГОСТ 12.1.005, ISO/TR 27628, ISO 24095, ISO 21832 va SanQvaM 0294 talablariga javob berishi kerak.
6.3. Atmosfera havosidagi zararli moddalarning tarkibi SanQvaM 0293 bo‘yicha ruxsat etilgan maksimal konsentratsiyalardan oshmasligi kerak.
6.4. Ishlab chiqarish binolari QMQ 2.04.05 ga muvofiq ta’minot va chiqindi ventilyatsiya tizimlari bilan jihozlangan bo‘lishi kerak.
6.5. Bazalt toladan matolarni ishlab chiqarish paytida sanitariya inshootlari SHNQ 2.09.04 talablariga javob berishi kerak.
6.6. Sanoat binolari mikroiqlimining sanitariya me’yorlari SanQvaM 0324 talablariga javob berishi kerak.
6.7. Uskunalar va texnologik jarayonlar ГОСТ 12.3.002 talablariga, yong‘in xavfsizligi esa ГОСТ 12.1.004, ISO/TR 16576, ISO 23932-1 talablariga muvofiq bo‘lishi kerak.
6.8. Texnologik uskunalardan ishlab chiqarish jarayonida hosil bo‘lgan zararli omillar (shovqin, tebranish) SanQvaM 0325 va San QvaM 0326 talablariga javob berishi kerak.
6.9. Bazalt toladan matolarni ishlab chiqarish bilan bog‘liq bo‘lgan shaxslar ГОСТ 12.4.011 va ISO 18639-1 bo‘yicha shaxsiy himoya vositalari bilan ta’minlanishi kerak.
6.10. Xodimlar ishga qabul qilinganda ГОСТ 12.0.004 va O‘z DSt 12.0.001 bo‘yicha xavfsizlik ko‘rsatmalari bilan tanishtirilishi kerak.
6.11. Chiqindi suvlariga qo‘yiladigan talablar ГОСТ 17.4.3.05, ISO 24511 va San QvaM 0318 bo‘yicha amalga oshiriladi.
6.12. Ishlab chiqarish jarayonida ГОСТ 17.2.3.01, EN 15841, ГОСТ 17.2.3.02 va San QvaM 0293 bo‘yicha atrof-muhitni muhofaza qilish talablariga rioya qilinishi kerak.
6.13. Atmosferaga zararli moddalarning ruxsat etilgan maksimal chiqindilarining (REMCH) tarkibini nazorat qilish ГОСТ 17.2.4.01 ga muvofiq amalga oshiriladi.
7 Qabul qilish qoidalari
Mato ГОСТ 6943.0 ga muvofiq qabul qilinadi.
8 Nazorat usullari
8.1 Tolaning, ipning va matoning yuza zichligi ГОСТ 6943.1 va ГОСТ 6943.7 bo‘yicha aniqlanadi.
8.2 Tola diametri ГОСТ 6943.2 bo‘yicha aniqlanadi.
8.3 Namlik ГОСТ 6943.8 bo‘yicha aniqlanadi.
8.4 Uzilish kuchi ГОСТ 6943.5, ГОСТ 6943.10, ГОСТ 29104.4 bo‘yicha aniqlanadi.
8.5 Issiqlikka chidamliligi ГОСТ 7076 bo‘yicha aniqlanadi.
8.6 O‘ramlar tekisligi ГОСТ 6943.4 bo‘yicha aniqlanadi.
8.7 Olovga qarshiligi ГОСТ 6943.6 bo‘yicha aniqlanadi.
8.8 Bukishda qattiqlik ГОСТ 6943.11 bo‘yicha aniqlanadi.
8.9 Ipning qattiqligi ГОСТ 6943.13 bo‘yicha aniqlanadi.
8.10 Massa birligi ГОСТ 6943.16 bo‘yicha aniqlanadi.
8.11 Kengligi va uzunligi ГОСТ 6943.17 bo‘yicha aniqlanadi.
8.12 Qalinligi ГОСТ 6943.18 bo‘yicha aniqlanadi.
8.13 Suv shimuvchanligi ГОСТ EN 1609-2011 bo‘yicha aniqlanadi.
8.14 Sinovlarning ishonchli natijalari olinishini ta’minlaydigan, oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan, boshqa uslubiyatlar boʻyicha, shuningdek, xalqaro standartlar boʻyicha sinovlarni oʻtkazishga yoʻl qoʻyiladi.
9 Transportda tashish va saqlash
Matoni transportda tashish va saqlash – ГОСТ 29101 boʻyicha.
10 Ishlab chiqaruvchining kafolatlari
10.1 Ishlab chiqaruvchi bazalt toladan matoni mazkur standart talablariga muvofiqligini, iste’molchi tomonidan ularni tashish, saqlash va ishlatish shartlariga rioya qilgan holda kafolatlaydi.
10.2 Matoning kafolatlangan saqlash muddati 10 yil.
BIBLIOGRAFIK MA’LUMOTLAR
SMT 91.120.10
Muhim soʻzlar: tola, ip, eshilgan ip, mato, bazalt mato, polotno, sarja, satin/atlas, reps, krep, rogojka, leno, o‘rilish, hajmiy zichlik, monofilament, namlik, moylovchi, uzish kuchi, cho‘zilish, olovbardoshlik, elektr o‘tkazuvchanlik, issiqlik qarshiligi, issiqlik o‘tkazuvchanlik, perekos.
© Standart ilova portali. All rights reserved.