OʻZBEKISTON MILLIY STANDARTI

GO‘SHT TARKIBLI  QAYNATIB PISHIRILGAN KOLBASA MAHSULOTLARI, SOSISKALAR VA SARDELKALAR

TEXNIK SHARTLA 

Rasmiy nashr

O‘zbekiston standartlar instituti

Toshkent

So‘zboshi

1. STQ 26 Qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat mahsulotlarini standartlashtirish bo‘yicha texnik qo‘mita va “RO‘ZMETOV” МChJ tomonidan ISHLAB CHIQILDI

2. O‘zbekiston standartlar institutining 2026 yil __-_____     /MSt-    -son buyrugi

bilan TASDIQLANDI.

3.Oz DSt 2986:2015 orniga amalga kiritildi.

Ushbu milliy standartni va unga bo‘lgan o‘zgartishlarni O‘zbekiston hududida amalga kiritish, qayta ko‘rib chiqish yoki bekor qilish haqidagi axborot Standartlashtirish bo‘yicha milliy organning rasmiy veb-saytlari va standartlarning yillik axborot ko‘rsatkichlarda chop etiladi.

Ushbu standartni O‘zbekiston hududida rasmiy

tarqatish mutlaq huquqi O‘zbekiston standartlar institutiga tegishli.

II

                               Amalga kiritish sanasi:

1.QO‘LLANISH DOIRASI

Ushbu milliy standart go‘sht tarkibli qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari, sosiskalar va sardrlkalar (keyingi matnda- qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari) taalluqli bo‘lib, sovutilgan yoki muzlatilgan ko‘rinishda to‘g‘ridan to‘g‘ri yoki gazak ko‘rinishda iste’mol qilishga, shuningdek turli oziq-ovqat mahsulotlarini tayyorlashga mo‘ljallangan.

2. STANDARTLARGA HAVOLALAR

ГОСТ 12.0.004-2015 Система стандартов безопасности труда. Организация обучения безопасности труда. Общие положения

ГОСТ 12.1.005-88 Система стандартов безопасности труда. Общие санитарно-гигиенические требования к воздуху рабочей зоны

ГОСТ 12.1.007-76 Система стандартов безопасности труда. Вредные вещества. Классификация и общие требования безопасности

ГОСТ 12.2.003-91 Система стандартов безопасности труда. Оборудование производственное. Общие требования безопасности

ГОСТ 12.2.061-81 Система стандартов безопасности труда. Оборудование производственное. Общие требования безопасности к рабочим местам

ГОСТ 12.3.002-2014 Система стандартов безопасности труда. Процессы производственные. Общие требования безопасности

ГОСТ 12.4.021-75 Система стандартов безопасности труда. Системы вентиляционные. Общие требования

ГОСТ 12.4.026-2015 Система стандартов безопасности труда. Цвета сигнальные и знаки безопасности, и разметка сигнальная. Назначение и правила применения. Общие технические требования и характеристики. Методы испытаний

ГОСТ 745-2014 Фольга алюминиевая для упаковки. Технические условия

ГОСТ 779-55 Мясо - говядина в полутушах и четвертинах. Технические условия

ГОСТ 1129-2013 Масло подсолнечное. Технические условия

ГОСТ 1341-2018 Пергамент растительный. Технические условия

ГОСТ 1723-2015 Лук репчатый свежий для промышленной переработки. Технические условия

ГОСТ 1760-2014 Подпергамент. Технические условия

ГОСТ 6309-93 Нитки швейные хлопчатобумажные и синтетические. Технические условия

ГОСТ 7247-2006 Бумага и комбинированные материалы на основе бумаги для упаковывания на автоматах пищевых продуктов, промышленной продукции и непродовольственных товаров. Общие технические условия

ГОСТ 7625-86 Бумага этикеточная. Технические условия

ГОСТ 7699-78 Крахмал картофельный. Технические условия

ГОСТ 7730-89 Пленка целлюлозная. Технические условия

ГОСТ 7933-89 Картон для потребительской тары. Общие технические условия

ГОСТ 7977-87 Чеснок свежий заготовляемый и поставляемый. Технические условия

ГОСТ 8273-75 Бумага оберточная. Технические условия

ГОСТ 8558.1-2015 Продукты мясные. Методы определения нитрита

ГОСТ 9142-2014 Ящики из гофрированного картона. Общие технические условия

ГОСТ 9792-73 Колбасные изделия и продукты из свинины, баранины, говядины и мяса других видов убойных животных и птиц. Правила приемки и методы отбора проб

ГОСТ 9793-2016 Колбасные изделия и продукты из мяса. Методы определения влаги

ГОСТ 9794-2015 Продукты мясные. Методы определения содержания общего фосфора

ГОСТ 9957-2015 Мясо и мясные продукты. Методы определения содержания хлористого натрия

ГОСТ 9958-81 Изделия колбасные и продукты из мяса. Методы бактериологического анализа

ГОСТ 9959-2015 Продукты мясные. Общие условия проведения органолептической оценки

ГОСТ 10354-82 Пленка полиэтиленовая. Технические условия

ГОСТ 10444.2-94 Продукты пищевые. Методы выявления и определения количества Staphylococcus aureus

ГОСТ 10444.15-94 Продукты пищевые. Методы определения количества мезофильных аэробных и факультативно-анаэробных микроорганизмов

ГОСТ 10574-2016 Метод определения крахмала

ГОСТ 13493-86 Натрия триполифосфат. Технические условия

ГОСТ 13511-2006 Ящики из гофрированного картона для пищевых продуктов, спичек, табачных изделий и моющих средств. Технические условия

ГОСТ 14192-96 Маркировка грузов

ГОСТ 17308-88 Шпагат. Технические условия

ГОСТ 17594-81 Лист лавровый сухой. Технические условия

ГОСТ 23042-2015 Мясо и мясные продукты. Методы определения жира

ГОСТ 24297-2013 Верификация закупленной продукции. Организация проведения и методы контроля

ГОСТ 25011-2017 Мясо и мясные продукты. Методы определения белка

ГОСТ 25292-2017 Жиры животные топленые пищевые. Технические условия

ГОСТ 26574-2017 Мука пшеничная хлебопекарная. Технические условия

ГОСТ 26669-85 Продукты пищевые и вкусовые. Подготовка проб для микробиологических анализов

ГОСТ 26927-86 Сырье и продукты пищевые. Метод определения ртути

ГОСТ 26929-94 Сырье и продукты пищевые. Подготовка проб. Минерализация для определения содержания токсичных элементов

ГОСТ 26930-86 Сырье и продукты пищевые. Метод определения мышьяка

ГОСТ 26931-86 Сырье и продукты пищевые. Метод определения меди

ГОСТ 26932-86 Сырье и продукты пищевые. Метод определения свинца

ГОСТ 26933-86 Сырье и продукты пищевые. Метод определения кадмия

ГОСТ 26934-86 Сырье и продукты пищевые. Метод определения цинка

ГОСТ 28498-90 Термометры жидкостные стеклянные. Общие технические требования. Методы испытаний

ГОСТ 29050-91 Пряности. Перец черный и белый. Технические условия

ГОСТ 29048-91 Пряности. Мускатный орех. Технические условия

ГОСТ 29052-91 Пряности. Кардамон. Технические условия

ГОСТ 29185-2014 Методы выявления и определения количества сульфитредуцирующих клостридий

ГОСТ 29299-92 Мясные продукты. Методы определения нитрита

ГОСТ 30363-2013 Продукты яичные жидкие и сухие пищевые. Технические условия

ГОСТ 30726-2001 Продукты пищевые. Методы выявления и определения количества бактерий вида Escherichia coli

ГОСТ 31388-2009 Продукты соевые пищевые. Технические условия

ГОСТ 31473-2012 Мясо индеек (тушки и их части). Общие технические условия

ГОСТ 31476-2012 Свиньи для убоя. Свинина в тушах и полутушах. Технические условия

ГОСТ 31490-2012 Мясо птицы механической обвалки. Технические условия

ГОСТ 31659-2024 Микробиология пищевой цепи. Горизонтальный метод обнаружения, подсчета и серотипирования бактерий рода Salmonella. Часть 1. Обнаружение Salmonella spp.

ГОСТ 31777-2012 Овцы и козы для убоя. Баранина, ягнятина и козлятина в тушах. Технические условия

ГОСТ 31796-2012 Мясо и мясные продукты. Ускоренный гистологический метод определения структурных компонентов состава

ГОСТ 31903-2012 Продукты пищевые. Экспресс-метод определения антибиотиков

ГОСТ 31962-2013 Мясо кур (тушки кур, цыплят-бройлеров и их части). Технические условия

ГОСТ 31990-2012 Мясо уток (тушки и их части). Общие технические условия

ГОСТ 32159-2013 Крахмал кукурузный. Общие технические условия

ГОСТ 32225-2013 Лошади для убоя. Конина и жеребятина в полутушах и четвертинах. Технические условия

ГОСТ 32260-2025 Сыры полутвердые. Технические условия

ГОСТ 32261-2013 Масло сливочное. Технические условия

ГОСТ 32262-2013 Масло топленое и жир молочный. Технические условия

ГОСТ 32606-2013 Говядина. Туши и отрубы. Требования при поставках и контроль качества

ГОСТ 32781-2014 Добавки пищевые. Натрия нитрит Е250. Технические условия

ГОСТ 33222-2015 Сахар белый. Технические условия

ГОСТ 33562-2015 Чеснок свежий. Технические условия

ГОСТ 33629-2015 Консервы молочные. Молоко сухое. Технические условия

ГОСТ 33692-2015 Белки животные соединительнотканные. Общие технические условия

ГОСТ 33746-2016 Ящики полимерные многооборотные. Общие технические условия

ГОСТ 33816-2016 Мясо гусей (тушки и их части). Технические условия

ГОСТ 33922-2016 Консервы молочные. Сливки сухие. Технические условия

ГОСТ 34107-2017 Кишки бараньи и козьи. Технические условия

ГОСТ 34120-2017 Крупный рогатый скот для убоя. Говядина и телятина в тушах, полутушах и четвертинах. Технические условия

ГОСТ 34212-2017 Петрушка свежая. Технические условия

ГОСТ 34214-2017 Лук свежий зеленый. Технические условия

ГОСТ Р 51650-2000 Продукты пищевые. Методы определения массовой доли бенз(а)пирена

ГОСТ Р 52173-2003 Сырье и продукты пищевые. Метод идентификации генетически модифицированных источников (ГМИ) растительного происхождения

ГОСТ Р 52816-2007 Продукты пищевые. Методы выявления и определения количества бактерий группы кишечных палочек (колиформных бактерий)

ГОСТ Р 54704-2011 Блоки из жилованного мяса замороженные. Общие технические условия

ГОСТ Р 58859-2020 Смеси нитритно-посолочные для мясной продукции. Технические условия

ГОСТ ISO 973-2016 Пряности. Перец душистый в зернах или молотый. Технические условия

ГОСТ ISO 1003-2016 Пряности. Имбирь. Технические условия

ГОСТ ISO 1841-1-2016 Мясо и мясная продукция. Определение содержания хлоридов. Часть 1. Метод Фольгарда

ГОСТ ISO 2254-2015 Пряности. Гвоздика целая и молотая (порошкообразная). Технические условия

ГОСТ ISO 6539-2016 Пряности. Корица. Технические условия

Oʻz DSt 8.022:2002 Oʻzbekiston Respublikasining o‘lchashlar birliligini ta’minlash davlat tizimi. Har qanday turdagi o‘ramlarga qadoqlangan tovarlarning miqdoriga qo‘yiladigan umumiy metrologik talablar va ularning muvofiqligi ustidan davlat metrologik tekshiruvi va nazoratini amalga oshirish tartibi

Oʻz MSt 475:2025 Funksional oziq-ovqat aralashmalari. Texnik shartlar

Oʻz DSt 626:2014 Oziq-ovqat tovuq tuxumi. Texnik shartlar

Oʻz DSt 816:2015 Rafinasiyalangan paxta moyi. Texnik shartlar

Oʻz MSt 133:2024 Ichimlik suvi. Gigiyenik talablar va sifatini nazorat qilish. Texnik shartlar

O'zMSt ISO 973:2024 Ziravorlar. Xushbo‘y butun yoki maydalangan qalampir. Texnikaviy shartlar

O'zMSt ISO 1003:2024 (ISO 1003:2008, IDT) Ziravorlar — Imbir (Zingiber officinale Roscoe) — Spetsifikatsiya

Oʻz DSt 1091:2017 Yodlangan osh tuzi. Texnik shartlar

Oʻz DSt 1104:2021 Vitamin-mineral aralashma bilan boyitilgan oliy va birinchi navli novvoylik bug‘doy uni. Texnik shartlar

Oʻz DSt 1313:2009 Novvoylik bug‘doy uni. Umumiy texnik shartlar

O'zMSt ISO 1442:2024 Go‘sht va go‘sht mahsulotlari — Namlik miqdorini aniqlash — Referent usul

O'zMSt ISO 1841-1:2024 Go‘sht va go‘sht mahsulotlari — Xloridlar miqdorini aniqlash. 1-qism: Folgard usuli

O‘zMSt/ISO 1841-2:2024 (ISO 1841-2:1996, IDT) Go‘sht va go‘sht mahsulotlari — Xlorid miqdorini aniqlash — 2-qism: potensiometrik usul

O'z DSt 2843:2014 Sterilizatsiyalangan sut. Texnik shartlar

Oʻz DSt 2796:2013 Oziq-ovqat oshxona sirkasi. Umumiy texnik shartlar

O'zMSt ISO 2918:2024 Go‘sht va go‘sht mahsulotlari — Nitritlar miqdorini aniqlash (nazorat usuli)

Oʻz DSt 3024:2015 Eritilgan pishloqlar. Texnik shartlar

O'z DSt 3058:2016 Sigir sutidan olingan qaymoq. Texnik shartlar

O'z DSt 3308:2018 Tovuq go‘shtlari (tovuqlar, jo‘jalar, broiler-jo‘jalarining nimtalari va ularning bo‘laklari). Texnik shartlar

O'zMSt ISO 5553:2024 Go‘sht va go‘sht mahsulotlari — Kondensatsiyalangan fosfatlarni aniqlash

O'zMSt ISO 5554:2024 Go‘sht mahsulotlari — Kraxmal miqdorini aniqlash (nazorat usuli)

O'zMSt ISO 5560-2019 Quritilgan sarimsoq. Texnik shartlar

OʻzMSt СХS 352:2025 (СХS 352-2022, IDT) Quritilgan urug‘lar – muskat yong‘og‘i uchun standart

O'zMSt ISO 21803:2024 Quritilgan ukrop — Spetsifikatsiya

O'zMSt ISO 6539:2024 Dolchin (Cinnamomum zeylanicum Blume) — Xususiyatlari

OʻzMSt FFV-25:2025 Tovarni realizatsiya qilish va sifatini nazorat qilish standarti. Piyoz

OʻzMSt FFV-21:2025 Tovarni realizatsiya qilish va sifatini nazorat qilish standarti. Porey piyozi

OʻzMSt FFV-18:2025 Tovarni realizatsiya qilish va sifatini nazorat qilish standarti. Sarimsoq

O’zMSt EN 13189:2024 Oziq-ovqat sirka kislotasi - Qishloq xo‘jaligiga oid bo‘lmagan xomashyodan tayyorlangan mahsulot - Ta’riflar, talablar, tamg‘alash

CODEX STAN 192-1995 Общий стандарт для пищевых добавок

CODEX STAN 284-1971 Standard for Whey Cheeses

CODEX STAN 250-2006 Standard for a Blend of Evaporated Skimmed Milk and Vegetable Fat

CODEX STAN 347-2019 Standard for Dried or Dehydrated Garlic

CODEX STAN 326-2017 Standard for Black, White and Green Pepper

CODEX STAN 344-2021 Standard for Dried Floral Parts of Clove

Izoh - Ushbu milliy standartdan foydalanishda Standartlashtirish bo‘yicha milliy organning rasmiy veb-saytlari va standartlarning yillik axborot ko‘rsatkichlariga muvofiq standartlarni O‘zbekiston Respublikasi hududida amal qilinishi tekshirilishi kerak. Agar havola qilingan standart almashtirilgan (o‘zgartirilgan) bo‘lsa, unda ushbu milliy standartdan foydalanishda almashtirilgan (o‘zgartirilgan) standartga amal qilish kerak. Agar havola qilinayotgan standart almashtirmasdan bekor qilingan bo‘lsa, ushbu havoladan foydalanilgan qoidalar ushbu havolaga tegishli bo‘lmagan qism uchun qo‘llaniladi.

3 ATAMA VA TA’RIFLAR

Ushbu standartda quyidagi atamalar tegishli ta’riflari bilan qo‘llaniladi:

3.1 kolbasa mahsulotlari - maydalangan go‘sht xomashyosidan tayyorlangan, oziq-ovqat ingrediyentlari qo‘shilgan yoki qo‘shilmagan, qobiqli yoki qobiqsiz shakllangan va texnologik ishlov berilgan go‘sht mahsuloti.

3.2 qaynatib pishirilgan kolbasa mahsuloti - termik ishlov berilgan (qaynatib pishirish yoki pazandalik tayyorligiga erishishni ta’minlaydigan boshqa texnologik jarayon) kolbasa mahsuloti.

3.3 barbekyu uchun kolbasalar — tabiiy yoki sun’iy qobiqdagi, to‘liq termik ishlovdan o‘tgan, qo‘shimcha pazandalik ishlovisiz yoki organoleptik xususiyatlarini yaxshilash uchun qizdirilgandan (qovurish, grilda pishirish va h.k.) so‘ng iste’mol qilishga mo‘ljallangan, sotuvga sovutilgan yoki muzlatilgan holda chiqariladigan qaynatib pishirilgan kolbasa mahsuloti.

3.4 dudlab qaynatib pishirilgan kolbasa mahsuloti - tayyorlash jarayonida o‘ziga xos organoleptik xususiyatlarni shakllantirish maqsadida dudlangan, tutun isini beruvchi preparatlar bilan ishlov berilgan yoki ularning kombinatsiyasiga uchragan qaynatib pishirilgan kolbasa mahsuloti.

3.5 kolbasa qobig‘i - tayyorlash, saqlash, tashish va sotish jarayonida kolbasa mahsulotini shakllantirish, himoya qilish, sifati va xavfsizligini saqlash uchun mo‘ljallangan tabiiy yoki sun’iy kelib chiqqan material.

3.6 sovutilgan kolbasa mahsulotlari - mahsulot qatlamidagi harorat 0 °C dan 4 °C gacha bo‘lgan kolbasa mahsuloti.

3.7 muzlatilgan kolbasa mahsulotlari — muzlatish jarayoni yakunlangandan so‘ng har qanday nuqtasidagi harorat minus 8 °C va undan past bo‘lgan kolbasa mahsuloti.

3.9 iste’mol qadog‘idagi kolbasa mahsuloti - Yakka yoki guruhli iste’mol qadog‘iga joylangan, yakuniy iste’molchiga sotish uchun mo‘ljallangan kolbasa mahsuloti.

3.10 oziq-ovqat komponentlari bo‘lgan kolbasa mahsuloti - retseptda ko‘zda tutilgan oziq-ovqat komponentlari, jumladan souslar, glazurlar, talqonlar, klir, pishloq, sabzavotlar, ko‘katlar, ziravorlar, ziravorlar, urug‘lar, yormalar va boshqa oziq-ovqat ingredientlari qo‘shilgan yoki qoplangan holda tayyorlangan kolbasa mahsuloti

3.11 tutqichdagi kolbasa mahsuloti- oziq-ovqat tutqich (tayoqcha, siхga yoki shunga o‘xshash element) da tayyorlangan, issiqlik bilan ishlov berilgandan so‘ng yoki qo‘shimcha ishlov berilmasdan bevosita iste’mol qilish uchun mo‘ljallangan kolbasa mahsuloti.

3.12 porsiyalarga bo‘lingan kolbasa mahsuloti - bitta iste’mol qadog‘iga birlashtirilgan bitta mahsulot birligi yoki bir nechta mahsulot birligi ko‘rinishida ishlab chiqariladigan kolbasa mahsuloti.

3.13 iste’molga tayyor kolbasa mahsuloti - iste’mol qilishdan oldin qo‘shimcha pazandalik ishlovini talab qilmaydigan kolbasa mahsuloti, ishlab chiqaruvchi tomonidan organoleptik xususiyatlarini yaxshilash uchun qizdirish tavsiya etilgan hollar bundan mustasno.

4 TASNIFLASH

4.1 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari tayyorlash texnologiyasiga qarab quyidagi turlarga bo‘linadi:

qaynatilgan pishirilgan kolbasalar;

sosiskalar;

sardelkalar;

shpikachkalar-;

barbekyu uchun kolbasalar;

go‘shtli nonlar

4.2 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari naviga qarab quyidagilarga bo‘linadi:

Oliy nav uchun retsepturada mushak to‘qimalarining massa ulushi 50% dan 60% gacha bo‘lgan, tovuq yoki kurka terisi qo‘shib tayyorlangan qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari;

Birinchi nav uchun retsepturada mushak to‘qimasining massa ulushi 40% dan 50% gacha bo‘lgan tovuq yoki kurka terisi qo‘shib tayyorlangan qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari;

Ikkinchi nav uchun retsepturada mushak to‘qimalarining massa ulushi 20 % dan 40 % gacha bo‘lgan tovuq yoki kurka terisi qo‘shib tayyorlangan qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari.

5 ТEXNIK TALABLAR

5.1 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari ushbu standart va [1] talablariga javob berishi va sanitariya, veterinariya me’yorlari va qoidalariga, belgilangan tartibda tasdiqlangan texnologik yo‘riqnomalar va retseptura bo‘yicha ishlab chiqarilishi kerak.

5.2.1 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotning organoleptik ko‘rsatkichlari 1-jadvalda ko‘rsatilgan talablarga mos kelishi lozim.

1-Jadval

5.2.2 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotning fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlar 2-jadvalda ko‘rsatilgan talablarga javob berishi kerak.

2-Jadval

5.2.3 Mikrobiologiya ko‘rsatkichlari, antibiotiklar, zaharli elementlar, pestitsidlar,

benz(a)piren (dudlangan mahsulotlar uchun), radionuklidlar miqdori, genetik jihatdan o‘zgartirilgan organizmlar [1] da belgilangan talablarga muvofiq bo‘lishi kerak.

5.2.4 Bir marta muzdan tushirilgan mahsulotlar qayta muzlatilmaydi.

5.2.5Muayyan navlarning ozuqaviy qiymati texnologik yo‘riqnomada va tamg‘ada ko‘rsatilishi kerak.

5.3 Xom ashyo va materiallarga qo‘yiladigan talablar

5.3.1 Ishlab chiqarishga qabul qilinadigan barcha xom ashyo sifatini tasdiqlovchi hujjat yoki muvofiqlik sertifikatiga ega bo‘lishi va ГОСT 24297 talablari asosida kirish nazoratidan o‘tkazilishi kerak.

5.3.2 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotni ishlab chiqishda qo‘llaniladigan bir komponentli va kompleks oziqovqat qo‘shimchalari [2] da belgilangan talablarga muvofiq bo‘lishi kerak.

5.3.3 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotni ishlab chiqarish uchun O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan ruxsat etilgan, amaldagi me’yoriy hujjatlar talablariga javob beradigan hamda uning xavfsizligi va sifatini tasdiqlovchi hujjatga ega bo‘lgan quyidagi xomashyolar qo‘llanilishi lozim:

ГОСТ 779, ГОСТ 34120 yoki ГОСТ 32606 bo‘yicha bug‘langan, sovutilgan, muzlatilgan holdagi mol go‘shti va uni bo‘laklashda olingan:

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan mol go‘shtining oliy navi- ko‘rinmaydigan qo‘shimcha biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasidan iborat mushak to‘qimasi;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan mol go‘shtining birinchi navi- mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 6 %, ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan bir xil navli mol go‘shti- mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 10 %, ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan kolbasa mahsulotga mo‘ljallangan mol go‘shti - mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 12 %, ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan mol go‘shtining ikkinchi navi- mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 20 % ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan yog‘li mol go‘shtining – mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 35 % ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan yog‘li molning kalla go‘shti;

mol yog‘i- xom ashyosi;

ГОСТ 34120 bo‘yicha bug‘langan, sovutilgan, muzlatilgan buzoq go‘shti va uni maydalashdan olingan suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan mol go‘shtining oliy navi.

ГОСТ 31476 bo‘yicha bug‘langan, sovutilgan, muzlatilgan holatdagi go‘shti va uni maydalashdan olingan:

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan yog‘siz go‘shtining -mushak to‘qimasidagi yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 10 % ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan yarim yog‘li go‘shtining – mushak to‘qimasidagi yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 30-50 % ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan kolbasa mahsulotga mo‘ljallangan go‘shtining - mushak to‘qimasidagi yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 60 % ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan yog‘li go‘shtining - mushak to‘qimasidagi yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 50-80 % ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan xayvon lunjining mushak to‘qimasi og‘irlik ulushi 25 % ko‘pi bilan;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan yog‘li xayvon to‘shining mushak to‘qimasi og‘irlik ulushi 25 % ko‘pi bilan;

xayvon yog‘-xom ashyosi;

kolbasa xayvon yog‘i (umurtqa, yon biqin), xayvon yog‘i kesimi.

ГОСТ 31777 bo‘yicha qo‘y va echki go‘shti va uni maydalashda olingan go‘sht:

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan bir navli qo‘y go‘shtining mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 20 % ko‘pi bilan.

qo‘y yog‘i-xom ashyosi (dumba);

qo‘tos, suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan bir navli qo‘tos go‘shtining mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 15 % ko‘pi bilan.

ГОСТ 32225 bo‘yicha bug‘li, sovutilgan, muzlatilgan holatda va uni maydalashda olingan ot

va toy go‘shti:

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan bir navli ot va toy mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 15 % ko‘pi bilan.

ГОСТ Р 54704 bo‘yicha suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan (mol, xayvon, qo‘y)

go‘shtlaridan muzlatilgan submahsulot mahsulotlar bloki;

ГОСТ 31473, ГОСТ 31990, ГОСТ 33816, va Oʻz DSt 3308 bo‘yicha parranda go‘shti (nimtalangan tovuq, o‘rdak, g‘oz, kurka, sesarka go‘shtlari);

ГОСТ 31962 bo‘yicha broyler-jo‘jalari go‘shti;

ГОСТ 31490 bo‘yicha suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan parranda go‘shti;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha muzlatilgan tovuq va

kurka terisi;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha mexanik usulda suyakdan ajratishdan olingan laxm mol, qo‘y, xayvon go‘shti massasi;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha ishlab chiqarish jarayonida olingan oqsil stabilizatori;

ГОСТ 25292 bo‘yicha eritilgan mol, xayvon yog‘i yog‘i suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan mol go‘shtining qirqimi-mushakdagi biriktiruvchi va yog‘li to‘qima og‘irlik ulushi 20 % ko‘p emas;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan yog‘li xayvon yog‘i go‘shtining kesimi - mushak to‘qimasidagi biriktiruvchi va yog‘ to‘qimasi og‘irlik ulushi 30-50 % ko‘pi bilan 
 O‘zDSt 626 bo‘yicha tovuqning oziq-ovqatga mo‘ljallangan tuxumi;

ГОСТ 30363 bo‘yicha tuxum mahsulotlari (melanj, tuxum kukuni);

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha tovuq yoki kurka terisi;

Oʻz DSt 816 bo‘yicha rafinasiyalangan pahta yog‘i;

ГОСТ 1129 bo‘yicha rafinatlangan, dezodorlangan kungaboqar yog‘i;

ГОСТ 8808 bo‘yicha rafinatlangan, dezodorlangan makajuxori yog‘i;

ГОСТ 31759 bo‘yicha raps yog‘i;

ГОСТ 32262 bo‘yicha eritilgan sariyog‘ va sut yog‘i;

ГОСТ 32261 sariyog‘;

ГОСТ 32260, O'z DSt CODEX STAN 284 bo‘yicha yarim qattiq рishloq;

O‘z DSt 2843 bo‘yicha pasterizasiyalangan sigir suti;

O‘z DSt 3058 bo‘yicha sigir sutidan qaymoq;

ГОСТ 33922 bo‘yicha quruq qaymoq;

ГОСТ 33629, O‘z DSt CODEX STAN 250 bo‘yicha yog‘siz quruq sut;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari to‘liq quruq sut;

ГОСТ 33692 bo‘yicha kelib chiqish manbasi hayvonot olamiga tegishli bo‘lgan oqsillar

ГОСT 7699 bo‘yicha kartoshka kraxmali;

ГОСТ 32159 bo‘yicha makkajo‘xori kraxmali

ГОСT 31388 bo‘yicha izolyatsiyalangan yoki konsentrsiyalangan soya oqsili;

amaldagi me’yoriy hujjat bo‘yicha nitritli tuzlama aralashmalar.

Sog‘liqni saqlash vazirligi ruxsat etgan me’yorlardagi, muvofiqlik sertifikatiga ega xantal kukuni(gorchitsa);

ГОСТ 975 bo‘yicha kristalli gidratli glyukoza (dekstroza);

ГОСТ 33222 bo‘yicha shakar;

O‘zDSt 1091 bo‘yicha yodlangan tuz;

ГОСТ 12095 bo‘yicha kunjut;

ГОСТ 17594 dafna yaprog‘i;

Oʻz DSt 2796:2013 bo‘yicha оziq-ovqat oshxona sirkasi;

ГОСТ 13493 bo‘yicha natriy tripolifosfat.;

ГОСТ 32781 bo‘yicha natriy nitrit (E 250 rang fiksatori);

ГОСТ 33765 bo‘yicha kaliy nitrat (E 252);

Sog‘liqni saqlash vazirligi ruxsat etgan me’yorlardagi, muvofiqlik sertifikatiga ega tuzlamanitritli aralashma.

CODEX STAN 192 bo‘yicha Go‘sht va kolbasa mahsulotlarini ishlab chiqarishda qo‘llaniladigan, O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi ruxsat etgan me’yorlardagi, muvofiqlik sertifikatiga ega mahalliy va import oziq-ovqat qo‘shimchalari;

ГОСT 26574, O‘z DSt 1104, O‘z DSt 1313 bo‘yicha bug‘doy uni;

O‘zMSt ISO 973, ГОСТ ISO 973 bo‘yicha xushbo‘y yanchilgan muruch;

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan qo‘llashga ruxsat etilgan аlohida yoki birikma holida E621 ta’m va xushbo‘ylik kuchaytirgichi hamda boshqa ta’m kuchaytirgichlar.

Ziravorlar:

OʻzMSt СХS 352 bo‘yicha maydalangan muskat yong‘og‘i;

O‘z DSt CODEX STAN 326 bo‘yicha qora yoki oq qalampir;

ГОСT ISO 2254, CODEX STAN 344 bo‘yicha сhinnigul, qalampirmunchoq;

O‘zMSt ISO 6539 bo‘yicha dolchin (корица)

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha qoqila (кардамон)

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha maydalangan qizil

qalampir;

O‘z DSt CODEX STAN 327 bo‘yicha zira;

OʻzMSt FFV-25, ГОСT 1723, ГОСT 34306 bo‘yicha piyoz;

ГОСТ ISO 6539, ГОСT 32788 muvofiq yangi kashnich (kinza);

O'zMSt ISO 21803 muvofiq shivit;

ГОСT ISO 973 ga muvofiq xushbo‘y qalampir kukuni;

O‘zMSt ISO 1003, ГОСT ISO 1003 ga muvofiq maydalangan zanjabil;

ГОСT ISO 2253 ga muvofiq karri kukuni;

ГОСT ISO 5561 bo‘yicha sedana;

ГОСT ISO 5562 bo‘yicha ziravorlar;

OʻzMSt FFV-18, ГОСТ 7977, ГОСТ 27569, ГОСТ 33562 bo‘yicha barra sarimsoqpiyoz;

ГОСТ 34212 bo‘yicha yangi petrushka;

OʻzMSt FFV-21, ГОСТ 34214 bo‘yicha barra ko‘k piyoz;

O‘zMSt ISO 5560, CODEX STAN 347 bo‘yicha quritilgan sabzavotlar (чеснок);

O‘zMSt 133 bo‘yicha ichimlik suv;

Oʻz MSt 475 bo‘yicha funksional oziq-ovqat aralashmalar;

O‘zMSt EN 13189 bo‘yicha оziq-ovqat sirka kislotasi;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha E 249, E251;

- sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha -fosfatlar (namlikni ushlab turuvchi moddalar);

-sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha tutun va dudlanadigan xushbo‘ylantirgichlar, oziq-ovqat sanoatida qo‘llashga ruxsat etilgan dozalarda;

dudlash uchun yog‘och xomashyosi (qirindi), ignabargli jinslardan tashqari;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha gaz aralashmalari.

Mahsulotni ishlab chiqarishda qo‘llaniladigan bir komponentli va kompleks oziq-ovqat qo‘shimchalari [2] da belgilangan talablarga javob berishi kerak.

5.3.4 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlarini ishlab chiqishda foydalanishga ruxsat etiladi:

go‘sht xomashyosi o‘rniga 20% gacha miqdorda hayvonlardan olinadigan oqsillar;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha tabiiy ziravorlar o‘rniga ziravorlar ekstrakti;

suyak, pay, parda, tog‘ay tomirlardan ajratilgan go‘sht xom ashyosi o‘rniga qisman yoki to‘liq parranda go‘shti;

go‘sht xom ashyosining o‘rniga oliy, birinchi navlar uchun 10 % gacha va ikkinchi navlar uchun 20 % gacha miqdorda izolyatsiya qilingan yoki konsentrasiyalangan soya oqsillari;

go‘sht xom ashyosi o‘rniga 20 % hajmgacha hayvonlardan olingan oqsillar;

yog‘liligi 2,5 va 3,2% bo‘lgan ichimlik suti qo‘shiladigan suv massasini 7 kg ga kamaytirgan holda 1 kg quruq qaymog‘i olinmagan sut o‘rniga 8 kg miqdorda;

qo‘shiladigan suv massasini 10,5 kg ga kamaytirgan holda 1 kg yog‘siz quruq sut o‘rniga 11,5 kg miqdorda yog‘siz ichimlik suti;

1 kg melanj yoki 1 kg (24 dona) tovuq tuxumi o‘rniga 274 g miqdorida tuxum kukuni va 726 g suv;

go‘sht xomashyosi o‘rniga 10 foizgacha miqdorda mol, qo‘y yoki cho‘chqa go‘shtini mexanik shilishdan olingan go‘sht massasi;

go‘sht xomashyosi o‘rniga 5 foizgacha miqdorda mexanik usulda so‘yilgan parranda go‘shti (qiyma);

paydan tozalangan yog‘li mol go‘shti massasiga nisbatan 40 % gacha miqdorda xom mol yog‘i;

go‘sht xomashyosi o‘rniga 20% gacha oqsilli stabilizator;

tarkibida hayvon va/yoki o‘simlik yog‘lari bo‘lgan oqsil-yog‘ emulsiyasini tegishli turdagi yog‘li go‘sht xomashyosi o‘rniga qisman yoki to‘liq, yoxud tegishli turdagi yarim yog‘li go‘sht xomashyosi o‘rniga 30% gacha;

go‘sht xomashyosining tegishli turi o‘rniga mol yoki cho‘chqa go‘shtining 15 foizgacha bo‘lgan qismi;

bir navli payidan tozalangan mol go‘shti o‘rniga payidan tozalangan buyvol go‘shti, qo‘tos go‘shti, boshqa turdagi yovvoyi hayvonlar go‘shti;

payi olingan yarim yog‘li cho‘chqa go‘shti o‘rniga payi olingan yog‘siz cho‘chqa go‘shti bilan birgalikdagi shpik yoki shpik qiyqimlari;

hayvon yog‘i o‘rniga tovuq yoki kurka terisi;

yog‘li xomashyo va soya oqsillari o‘rniga istalgan nisbatda 20% gacha miqdorda oqsil-yog‘li emulsiyalardan (xayvon yog‘i, kokos, o‘simlik moylari va boshqalardan);

1 kg yangi sarimsoq o‘rniga 1,1-1,2 kg miqdorida oziq-ovqat tuzi bilan konservalangan sarimsoq;

Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlarini tayyorlashda ushbu standart talablariga javob beradigan o‘z ishlab chiqarish qaytarmalaridan retsepturadagi asosiy xomashyo massasidan tashqari 3 % dan ko‘p bo‘lmagan miqdorda foydalanishga ruxsat etiladi..

5.3.5 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotni ishlab chiqishda quyidagilardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi:

bir marotabadan ortiq muzlatilgan;

yuzasining rangi sezilarli darajada o‘zgargan;

barra bo‘lmagan, shu jumladan yog‘ to‘qimasining oksidlanish natijasida buzilish (sarg‘ayish, sho‘rlanishi, achishish) alomatlari bo‘lgan;

barcha turdagi so‘yilgan (mahsuldor) hayvonlarning axta qilingan erkaklari (o‘ziga xos hid mavjud bo‘lganda);

erkak xayvon go‘shti;

Sotilgan, iste’molchidan qaytarilgan, takroran muzlatilgan ishlab chiqarish qaytarmalaridan, shuningdek yaroqlilik muddati o‘tgan yoki mikrobiologik, kimyoviy yoxud fizik buzilish alomatlari mavjud bo‘lgan mahsulotlardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.

5.4 Tamg‘alash

5.4.1 Qadoqlangan qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlarining tamg‘asi davlat tilida bayon etilishi shart. Tamg‘ani boshqa tillarda takrorlashga ruxsat etiladi. Eksportga jo‘natiladigan mahsulotni tamg‘alash import qiluvchi mamlakat tilida amalga oshirilishi mumkin.

4.4.2 Har bir qadoqlash materiali yoki etiketka yoxud yorliqqa ofset usulida, o‘chmaydigan va hidsiz bo‘yoq bilan quyidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan tamg‘a tushirilishi kerak:

ishlab chiqaruvchi korxonaning nomi, tovar belgisi (mavjud bo‘lganda), manzili (yuridik va  ishlab chiqarish joyi), telefoni;

mahsulotning nomi va turi;

mahsulot navı;

mahsulot tarkibi;

oziq-ovqat qo‘shimchalari (tarkibi va tarkibidagi allergik xususiyatga ega bo‘lgan oziq-ovqat qo‘shimchalarini qalin shrift bilan belgilash);

100 g mahsulotdagi ozuqaviy qiymati va quvvati haqida ma’lumot;

sof massa, g, kg;

- ishlab chiqarilgan sana (kun, oy, yil);

yaroqlilik muddati (kun, oy, yil);

saqlash shartlari;

sof og‘irligi, kg (qadoqlangan mahsulotlar uchun);

ro‘yxatdan o‘tkazish raqamiga ega bo‘lgan shtrixli kod (zarur bo‘lganda);

sertifikatlashtirish to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

ushbu standartning belgisi;

qadoq ochilgandan so‘ng iste’mol qilish bo‘yicha tavsiya (qadoq mavjud bo‘lgan holda);

O‘zbekiston Respublikasi ichida sotilganda «O‘zbekistonda ishlab chiqarilgan» va eksport qilinganda «Made in Uzbekistan» yozuvlar.

5.4.3 Transport tamg‘asi ГОСТ 14192 bo‘yicha “Скоропортящийся груз”, Беречь от влаги», «Беречь от солнечных лучей», «Ограничение температуры» manipulyatsiya belgilarini qo‘llash bilan.

5.4.4 Transport qadog‘ini tamg‘alash transport qadog‘ining yon tomonlaridan biriga
 ГОСТ 7625 bo‘yicha yorliq qog‘ozidagi yorliq yopishtirish, etiketka qo‘yish yoki trafaret yoki shtamp bilan yuvilmaydigan va hidsiz bo‘yoq yordamida aniq iz tushirish orqali amalga oshiriladi.

Ma’lumot varaqasini qo‘shib qo‘yish mumkin.

5.4.5 Transport tamg‘asi quyidagilarni o‘z ichiga olishi shart:

ishlab chiqaruvchi korxonaning nomi va uning tovar belgisi, manzili (yuridik va haqiqiy),

telefoni;

mahsulotning nomi;

netto va brutto massasi, kg;

qadoqlash birliklari soni;

ishlab chiqarish sana (kun, oy, yil);

yaroqlilik muddati (kun, oy, yil);

saqlash sharoitlari;

sertifikatlashtirish to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

ushbu standartning belgisi;

O‘zbekiston Respublikasi hududida sotish uchun "O‘ZBEKISTONDA ISHLAB CHIQARILGAN" ,- eksport qilish uchun "MADE IN UZBEKISTAN" yozuvi.

5.4.6 Polietilen termopayvandlanadigan plyonkadan tayyorlangan transport qadog‘iga va ko‘p martalik transport idishlariga belgi qo‘yilmasligi mumkin.

5.4.7 Oziq-ovqat mahsulotining ozuqaviy va energetik qiymati haqidagi ma’lumotlar texnologik yo‘riqnomada keltiriladi.

5.5 Qadoqlash

5.5.1 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlariga tegib turadigan qadoqlar (qadoqlash materiallari) amaldagi normativ hujjat talablariga javob berishi va ular ishlab chiqarish talablariga javob berishi, butun yaroqlilik muddati davomida tashish va saqlashda mahsulotning sifati va xavfsizligini ta’minlashi kerak.

5.5.2 Qaynatib pishirilgan kolbasa  mahsulotini donalab, og‘irlikda va iste’mol qadog‘iga baton shaklida joylab ishlab chiqariladi.

5.5.3 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotini qadoqlash (shu jumladan vakuum ostida) uchun quyidagilar

qo‘llaniladi:

amaldagi me’yoriy hujjatlarga muvofiq sellyuloza plyonkasidan, T, M va U markaga ega

poliamid va shunga o‘xshash import qilingan boshqa mahsulotlarga tayyorlangan qobiqlar;

amaldagi me’yoriy hujjatlarga muvofiq ishlov berilgan qo‘yning qobig‘i;

amaldagi me’yoriy hujjatlarga muvofiq xayvonning qobig‘i;

ГОСT 33790 bo‘yicha ishlov berilgan mol ichaklari;

ГОСT 34107 bo‘yicha ishlov berilgan qo‘y ichaklari;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq ishlov berilgan ot ichaklari;

ГОСТ 10354 bo‘yicha polietilen plenkasidan qobiq;

ГОСТ 7730 bo‘yicha sellyulozli plyonkadan qobiq;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq sun’iy oqsilli qobiq;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq yeyiladigan kollagenli qobiq;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq poliamidli, poliamidpolietilenli, polietilentsellofanli

plyonkadan «ПЦ-2» yoki boshqa polimer plyonkalardan qobiq;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq vakuumli qadoqlash uchun ko‘p qatlamli qobiq;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq ko‘p qatlamli yuqori xaroratga chidamli sintetik kolbasa

qobiq;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq ko‘p qatlamli polivinilidenxlorid yuqori xaroratga

chidamli plyonkadan tayyorlangan qobiqlar;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq "Poliform" ko‘p qatlamli plyonkali qobiq;

muvofiqlik sertifikati bo‘yicha plastmassa yoki polimer lotoklar;

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq poliamid, kollogen, viskoza, to‘siq qobiqlarga.

Qobiqlarning ikki tomonlarini yopishda quyidagi materiallardan foydalaniladi.

- ГОСT 745 bo‘yicha alyuminiy folga;

- ГОСТ 7247 bo‘yicha qog‘oz va aralash (kombinatsiyalashgan) materiallardan tayyorlangan

paketlarga.

5.5.4 ГОСT 9293 bo‘yicha modifikatsiyalangan atmosfera qo‘llangan yoki vakuum ostida

ishlab chiqariladigan kolbasa maxsulotlari ГОСT 10354, ГОСT 12302 ga muvofiq polimer plyonkali

materiallardan tayyorlangan plyonkalarga yoki paketlarga, shuningdek, an’anaviy usulda yuqorida

belgilangan qobiqlarga vazinli, donali va baton shaklda qadoqlangan kolbasa maxsulotlarining baton

massasi 30 g dan kam bo‘lmagan, butun qism (porsiyali kesish) 3000 g dan ortiq emas, qobiqsiz tilim

(servirovkali kesish) - 20 g dan 3000 g gacha bo‘lishi kerak.

5.5.5 Mahsulotning bir qadoq birligi sof vaznining nominal vaznidan salbiy og‘ishlari

O‘zDSt 8.022 talablariga mos kelishi kerak.

Nominal netto massadan katta tomonga og‘ish cheklanmaydi

5.5.6 Mahsulotni transport qadoqlash quyidagilarda amalga oshiriladi:

ГОСT 33746 yoki boshqa amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq polimer materialdan

tayyorlangan ko‘p marta ishlatiladigan qutilar;

ГОСT 13511, ГОСT 9142 bo‘yicha gofrirlangan kartondan tayyorlangan qutilar;

amaldagi normativ hujjat bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan ruxsat etilgan go‘sht mahsulotlari uchun polimer materiallardan yoki polistiroldan yasalgan lotoklar;

5.5.7 ГОСТ 7933 bo‘yicha karton qutilar, amaldagi me’yoriy hujjat bo‘yicha qog‘oz asosidagi elim tasma, ГОСТ 20477 bo‘yicha polietilen yelimli tasma bilan yelimlanadi.

5.5.8 Idish toza, quruq, mog‘or va begona hidsiz bo‘lishi kerak.

5.5.9 Ko‘p aylanadigan tara qopqoqqa ega bo‘lishi kerak. Qopqoq bo‘lmagan taqdirda, mahalliy realizatsiya qilish uchun idishni ГОСT 8273 bo‘yicha o‘rash qog‘ozi, ГОСT 1341 bo‘yicha pergament, ГОСT 1760 bo‘yicha pergament osti va oziq-ovqat mahsulotlari bilan aloqa qilish uchun qo‘llashga ruxsat etilgan boshqa plyonkali materiallar bilan qoplashga ruxsat etiladi.

5.5.10 Foydalanishda bo‘lgan idishlar O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan belgilangan tartibda ishlab chiqilgan dezinfeksiyalovchi vositalar bilan qayta ishlanishi kerak.

5.5.11 Transport qadog‘ining har bir birligiga bir xil nomdagi, bir xil navdagi, bir xil ishlab chiqarilgan sanadagi, bir xil termik ishlov berish usulidagi va bir xil qadoqlash turidagi mahsulotlar qadoqlanadi. Turli nomdagi mahsulotlarni transport o‘rovi birligiga qadoqlash xaridor va sotuvchi o‘rtasidagi kelishuvga ko‘ra amalga oshiriladi.

5.5.12 Transport qadog‘ining yalpi og‘irligi 30 kg dan, gofrlangan karton qutilarda esa 
 20 kg dan oshmasligi lozim.

5.5.13 Iste’mol qadog‘i, guruhli va transport idishlarini mahkamlash uchun quyidagilar

qo‘llaniladi:

amaldagi normativ hujjat bo‘yicha alyuminiy skobalar;

amaldagi normativ hujjat bo‘yicha metall qisqichlar (klipsalar);

amaldagi me’yoriy hujjatga muvofiq P-simon metall qisqichlarlar;

ГОСТ 14838 bo‘yicha "AD-1," "AM-s" markali alyuminiy sim;

muvofiqlik sertifikati bo‘yicha AHT 2,5 markali sim;

ГОСТ 14961, ГОСТ 6309 bo‘yicha iplar;

ГОСТ 17308 bo‘yicha zig‘ir tolalaridan, amaldagi me’yoriy hujjat bo‘yicha oʻsimlik

tolalaridan (0,84; 1,00 kteks) va viskozdan (0,84; 1,00 kteks) shpagat.

amaldagi me’yoriy hujjat bo‘yicha qog‘oz asosidagi elim lenta;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha xaroratda elimlovchi

qatlamga ega chek lentasi;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha elimlovchi qatlamga

ega chek lentasi;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha xaroratga sezgir

elimlovchi qatlamga ega chek lentasi;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha birtomonlama

termoplastik qoplamalik chek lentasi;

sanitariya-epidemiologik xulosa va muvofiqlik sertifikatlari bo‘yicha yorliqlash lentasi;

import bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan qo‘llashga

ruxsat etilgan go‘sht mahsulotlari uchun setka.

5.5.14 Boshqa turdagi iste’mol yoki transport qadoqlarini, mahkamlash vositalarini va

qadoqlash materiallarini ishlatishga ruxsat beriladi, agar ular o‘xshash oziq-ovqat mahsulotlari bilan

aloqada bo‘lishga ruxsat etilgan bo‘lsa, mahsulotlarning butun yaroqlilik muddati davomida tashish

va saqlash paytida ularning saqlanishi va sifatini ta’minlasa.

6 XAVFSIZLIK TALABLARI VA ATROF MUHITNI MUHOFAZA QILISH

6.1 Korxonada ishlab chiqarish va yordamchi sexlar, bo‘limlar, omborxonalarni rejalashtirish texnologik jarayonlarning ketma-ketligini va belgilangan [3] da qabul qilingan sanitariya qoidalari va me’yorlariga rioya qilishni ta’minlashi kerak.

6.2 Mahsulot ishlab chiqarish texnologiyasining xavfsizligi uni ishlab chiqish va o‘zlashtirish bosqichlarida ta’minlanadi va ishlab chiqarish jarayonining barcha bosqichlarida qo‘llabquvvatlanadi.

6.3 Texnologik uskunalar va jihozlar oson tozalanishi, yuvilishi va dezinfeksiya qilinishi kerak. Uskuna va jihozlar har kuni ish tugagandan so‘ng yaxshilab tozalanadi, kalsinatsiyalangan (0,5-2,0%) yoki kaustik sodaning (0,1-0,2%) issiq eritmalari bilan yuviladi.

6.4 Texnologik jihozlar talablarga javob berishi kerak. ГОСT 12.2.003, xavfsizlik texnikasi va ishlab chiqarish sanitariyasi qoidalari.

6.5 Mahsulot ishlab chiqarish texnologik jarayoni ГОСT 12.3.002 bo‘yicha umumiy xavfsizlik talablariga javob berishi kerak.

6.6 Mahsulot tayyorlanadigan ishlab chiqarish xonalari ГОСT 12.4.026 talablariga muvofiq xavfsizlik belgilari, TХ va YХ plakatlari bilan ta’minlangan bo‘lishi kerak.

6.7 Mahsulot ishlab chiqarish ishlariga ГОСT 12.0.004 talablariga muvofiq mehnat xavfsizligi bo‘yicha yo‘riqnoma olgan shaxslargina qo‘yiladi.

6.8 Ish joyida hosil bo‘ladigan zararli ishlab chiqarish omillari: shovqin, tebranish, harorat [4], [5]. va [6] ga mos kelishi kerak.

6.9 Ish joylarini nazorat qilish ГОСT 12.1.007 bo‘yicha amalga oshirilishi kerak.

6.10 Barcha ishlar ГОСT 12.4.021 bo‘yicha ishlayotgan ventilyatsiya tizimlarida amalga oshirilishi kerak, ular ГОСT 12.1.005 (isitish, ventilyatsiya, konditsiyalash) talablariga javob berishi lozim.

6.11 Xodimlar ish joylarida maxsus kiyimning to‘liq to‘plamida bo‘lishlari va muntazam ravishda, lekin har smenada kamida bir marta almashishlari kerak.

6.12 Mahsulot ishlab chiqarishda atrof-muhitni muhofaza qilish ГОСT 17.2.3.02 talablariga qat’iy muvofiq bo‘lishi kerak.

6.13 Oqova suvlar ГОСT 17.4.3.05 talablariga javob berishi kerak.

6.14 Mahsulotni ishlab chiqarishda ГОСT 12.2.061 ga muvofiq ish joylariga qo‘yiladigan xavfsizlik talablariga rioya qilinishi kerak.

7 QABUL QILISH QOIDALARI

7.1 Kolbasa mahsulotlarini qabul qilish qoidalari ГОСТ 9792 bo‘yicha amalga oshiriladi.

Mahsulot to‘plarda qabul qilinadi. To‘p deb bir xil nomdagi va navdagi, bir xil termik holatdagi, bir kunda, bir smenada ishlab chiqarilgan, bir xil qadoqlangan mahsulotlarning istalgan miqdoriga aytiladi.

7.2 Ishlab chiqarilgan kolbasa mahsulotlarining har bir to‘pi ГОСТ 9959 bo‘yicha organoleptik amalga oshiriladi.

7.3 Qabul qilish-topshirish sinovlari.

7.3.1 Top‘larni topshirish-qabul qilish sinovlari ishlab chiqaruvchi korxona tomonidan ushbu standartning 1 -jadvalida belgilangan organoleptik ko‘rsatkichlarga ko‘rsatkichlarga va 4.4-bandi tamgalash, 4.5-bandi qadoqlash sifati va toʻgʻriligi, talablariga muvofiqligi bo‘yicha o‘tkaziladi.

7.4 Davriy sinovlar

7.4.1 Davriy sinovlar ushbu standartning barcha talablariga muvofiqligini aniqlash uchun har chorakda kamida bir marta o‘tkaziladi.

7.4.2 Xavfsizlik ko‘rsatkichlari bo‘yicha nazorati akkreditatsiylangan sinov laboratoriyasi

tomonidan o‘n kunda bir marta o‘tkaziladi.

7.5 Nazoratning hech bo‘lmaganda bitta ko‘rsatkichi bo‘yicha qoniqarsiz natijalar olinganda, xuddi shu to‘pdan olingan ikki karra tanlovda takroriy sinovlar o‘tkaziladi. Takroriy sinov natijalari oxirgi bo‘lib, ular butun to‘pga tatbiq etiladi. Qoniqarsiz natijalar olingan takroriy sinovlarda butun to‘p yaroqsizga chiqariladi.

7.6 Foydalanilgan xomashyo tarkibi bo‘yicha kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, mahsulot tarkibi ГОСT 31796 bo‘yicha identifikatsiya qilinadi.

8 NAZORAT USULLARI

8.1 ГОСТ 9792 bo‘yicha qaynatib pishirilgan kolbasa maxsulotlaridan namunalar olish va sinovga tayyorlash, ГОСТ 26929 bo‘yicha zaharli elementlarni aniqlash uchun namunalar olish, ГОСТ 26669 bo‘yicha mikrobiologik ko‘rsatkichla aniqlash uchun namunalar olish va sinovga tayyorlash amalga oshiriladi.

8.2 Organoleptik ko‘rsatkichlarni aniqlash (ta’m, tashqi ko‘rinish, hidi, konsistensiyasi, rangi) ГОСТ 9959 asosan amalga oshiriladi .

8.3 Fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlarni aniqlash:

O‘zMSt ISO 1442, ГОСТ 9793 bo‘yicha namlikni massaviy ulushi aniqlanadi.

ГОСТ 25011 bo‘yicha oqsilning massaviy ulushi aniqlanadi.

ГОСТ 23042 bo‘yicha yog‘ning massaviy ulushi aniqlanadi.

ГОСТ ISO 1841-1, O‘zMSt ISO 1841-1, O‘zMSt/ISO 1841-2, ГОСТ 9957 bo‘yicha natriy xloridning massaviy ulushi aniqlanadi.

O‘zMSt ISO 2918, ГОСТ 8558.1, ГОСТ 29299 bo‘yicha nitrit natriyning massaviy ulushi aniqlanadi

O‘zMSt ISO 5554, ГОСТ 10574 bo‘yicha kraxmalning massaviy ulushi aniqlanadi

ГОСТ 33680 bo‘yicha benz (a) pirenning massa ulushini aniqlanadi.

8.4 Zaharli elementlarni aniqlash:

ГОСТ 30178 bo‘yicha zaharli elementlarning tarkibi aniqlanadi;

ГОСТ 26927 bo‘yicha simob;

ГОСТ 26930 bo‘yicha margumush,

ГОСТ 26931 bo‘yicha mis,

ГОСТ 26932 bo‘yicha qo‘rg‘oshin,

ГОСТ 26933 bo‘yicha kadmiy,

ГОСТ 26934 bo‘yicha rux aniqlanadi

8.5 ГОСТ 31903 bo‘yicha antibiotiklar aniqlanadi.

8.6 ГОСТ 32308 bo‘yicha хlororganik pestitsidlar miqdorini aniqlanadi.

8.7 Radionuklidlarni aniqlash:

ГОСT 32161 bo‘yicha Cs-137 seziy;

ГОСT 32163 bo‘yicha stronsiy Sr-90;

8.8 Mikrobiologik ko‘rsatkichlarni aniqlash:

- ГОСТ 9958 bo‘yicha bakteriologik analiz usullari;

- ГОСТ 10444.15 bo‘yicha KMAFAnM;

- ГОСТ 31747, O‘zMSt ISO 4831, O‘zMSt ISO 4832 bo‘yicha BGKP (koliformlar);

- ГОСТ 31659, O‘zMSt ISO 6579-1 bo‘yicha Salmonella;

- ГОСТ 30726 bo‘yicha Escherichia coli -;

- ГОСТ 29185 bo‘yicha sulfitredutsiruynix klostridiy -;

- ГОСТ 31746 bo‘yicha S.aureus .

8.9 ГОСТ 28498 bo‘yicha mahsulot harorati termometr orqali aniqlanadi, ГОСТ 29329

bo‘yicha maxsulotning og‘irligini tarozi orqali nazorat qilinadi, ГОСТ 7502 bo‘yicha о‘lchovchi metall ruletkalar yordamida geometrik o‘lchamlari o‘lchanadi yoki O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan oziq-ovqat mahsulotlari bilan aloqa qilish uchun ruxsat etilgan shu kabi texnik va metrologik tavsiflarga ega bo‘lgan boshqa qurilmalar.

8.10 ГОСТ Р 52173 O‘simliklardan olingan genetik modifikatsiyalangan manbalarni (GMI) aniqlanadi.

8.11 Qadoqlash sifati va tamg‘lashning to‘g‘riligini aniqlash ko‘zdan kechirib aniqlanadi.

9 TRANSPORTDA TASHISH VA SAQLASH

9.1 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlarini maxsus jihozlangan transport vositalarida tashiladi, transport vositalari belgilangan harorat rejimiga rioya qilish va uni qayd etish imkonini beradigan maxsus qurilmalar bilan jihozlangan bo‘lib, ushbu transport turida amal qiladigan go‘sht mahsulotlarini tashish qoidalariga muvofiq harorat va namlik rejimini ta’minlaydi.

9.2. Mahsulotni saqlash, tashish va sotish jarayonida u bilan aloqada bo‘ladigan materiallar oziq-ovqat mahsuloti bilan aloqada bo‘ladigan materiallarning xavfsizligiga qo‘yiladigan talablarga javob berishi kerak.

9.3 Sovitish kameralarida mahsulot poldan kamida 8-10 cm balandlikda bo‘lgan stellajlar yoki tagliklarga taxlangan holda joylashtirilishi kerak. Devorlardan va sovitish asboblaridan kamida 30 cm masofada joylashishi kerak. Shtabellar orasida mahsulotga bemalol kirishni ta’minlaydigan yo‘llar bo‘lishi kerak.

9.4 Sovitilgan mahsulotni transport vositasiga ortishdan oldin sovitilmaydigan xonalarda saqlashga yo‘l qo‘yilmaydi.

9.5 Mahsulotni kimyoviy moddalar va o‘tkir hidli mahsulotlar yoki materiallar bilan birgalikda tashishga yo‘l qo‘yilmaydi.

9.6 Tashish, yuklash va tushirish paytida mahsulot atmosfera yog‘inlari va quyosh nurlaridan himoyalangan bo‘lishi kerak.

9.7 Mahsulot toza sovutish va muzlatish kameralarida saqlanishi kerak:

qatlamda 2 °C dan 6 °C gacha haroratda va nisbiy namlik 75% dan 78% gacha bo‘lgan sharoitda saqlandi.

10. ISHLAB CHIQARUVCHI KAFOLATI

10.1 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari tez buziladigan oziq-ovqat mahsulotlarini tashish qoidalariga muvofiq yopiq, sovutgichli transport vositalarida tashilishi shart.

10.2 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlarni ishlab chiqaruvchi korxonada hamda chakana savdo tarmoqlarida saqlash quyidagi sharoitlarda amalga oshirilishi kerak:

havo harorati 0°C dan +6°C gacha;

nisbiy namlik 75% dan 78% gacha.

10.3 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotning yaroqlilik muddati ishlab chiqaruvchi tomonidan o‘tkazilgan ilmiytadqiqot ishlari asosida ishlab chiqilgan va tasdiqlangan texnologik yo‘riqnomaga muvofiq belgilanadi.

10.4 Ishlab chiqaruvchi korxona iste’molchi tomonidan mazkur standartda belgilangan saqlash va transportirovka shartlariga rioya qilingan taqdirda mahsulotning ushbu standart talablariga muvofiqligini kafolatlaydi.

10.5 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlarini saqlash va realizatsiya qilish muddati texnologik jarayon yakunlanganidan so‘ng quyidagi shartlarda belgilanadi:

Vakuum yoki modifikatsiyalangan atmosfera qo‘llanib ushbu standartda belgilangan iste’mol

qadoqlariga joylangan kolbasa mahsulotlari, havo harorati 0°C dan +6°C gacha va nisbiy namlik 75–

78% bo‘lganda — 30 kun;

10.6 Ishlab chiqaruvchi ishlab chiqarish jarayoni davomida qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotining xavfsizligi uchun javobgar hisoblanadi hamda belgilangan yaroqlilik muddatlariga rioya etilishini ta’minlaydi.

910.7 Mahsulotni saqlash, tashish va realizatsiya qilishning mazkur standartda ko‘rsatilgan shartlariga rioya etilgan taqdirda ishlab chiqaruvchi mahsulot sifatining ushbu standart talablariga muvofiqligini kafolatlaydi.

10.8 Qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlarining yaroqlilik muddati ishlab chiqaruvchi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasi bilan kelishilgan holda belgilanadi.

Bibliografiya

[1] SanQvaN 0366-19 - Oziq-ovqat mahsuloti xavfsizligi gigiyenik normativlari.

[2] SanQvaN 0296-11- Oziq-ovqat qo'shimchalarini ishlab chiqarish va ratsionga

qo‘yiladigan gigienik talablar

[3] SanQvaN 0036-2022 Go‘sht va go‘sht mahsulotlarini qayta ishlash korxonalariga

qo‘yiladigan sanitariya-gigiyena talablari

[4] SanQvaN 0325-2016 - Ish joylarida ruxsat etilgan shovqin darajasining sanitariyagigiena

normalari.

[5] SanQvaN 0326-2016 - Ish joylarida umumiy va mahalliy tebranishning sanitariyagigiyena

normalari.

[6] SanQvaN 0324-2016 - Sanoat binolarining mikroiqlimining sanitariya-gigiyena

normalari.

Bibliografik ma’lumotlar

SMT 67. 120.20

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Muhim so‘zlar: yarim qaynatib pishirilgan kolbasa mahsulotlari, ta’mi, hidi, konsistensiyasi, kesimidagi ko‘rinishi; oqsil, yog‘, natriy xlorid va kraxmalning massaviy ulushi; toksik elementlar; antibiotiklar, pestitsidlar, radionuklidlar; markirovka, qadoqlash, qabul qilish qoidalari; nazorat usullari; xavfsizlik talablari; tashish; saqlash;