O ‘ZBEKISTON MILLIY STANDARTI

_____________________________________________________________________________

«SAQLOVCHI-KIRISH KLAPANI»

Umumiy texnik shartlar 

“Andijon yuk vagonlarini qurish va ta’mirlash zavodi” AJ

ANDIJON 

SO‘Z BOShI

1. “Andijon yuk vagonlarini qurish va ta’mirlash zavodi” AJ tomonidan ishlab chiqilgan va kiritilgan.

2. “Andijon yuk vagonlarini qurish va ta’mirlash zavodi” AJ tomonidan tasdiqlangan.

3.   Ts 04868285-011:2018 o‘rniga

4. O’zDSt 1.6:2013 «O‘zbekiston Davlat standartlatirish tizimi. Me’yoriy xujjatlar. Tuzishga. Bayonlashga va belgilanishga qo‘yilgan umumiy talablar». Talablariga muvofiq.

MUNDARIJA

1.   Qo‘llanilishi doirasi                                                    ……………….. ..... ..................1

2.   Me’yoriy xujjatlarga xavololar                                  ………………..  ........................1

3.   Texnikaviy talablar                                                       ……………….. …………......2

4.   Xavfsizlikka doir talablar                                              …………….. …………… ....5

5.   Qabul qilish qoidalari                                                  ……………….. … ………......5

6.   Nazorat usullari                                                              ……………….. . ………......5

7.   Qadoqlash. Saqlash va transportda tashish                      ………………. …………...5

8.   Ishlab chiqaruvchining kafolatlari                               ………………. ……………...5

9. Илова А.......................................................................................................................   7

10.   Bibliografik ma’lumotlar                                             ……………………………. .8

11. O‘zgarishlarni qayd qilish varaqasi                               ……………………………   9

O ‘ZBEKISTON MILLIY STANDARTI

__________________________________________________________________________

«SAQLOVCHI-KIRISH KLAPANI»

UMUMIY TEXNIK SHARTLAR

«КЛАПАН ПРЕДОХРАНИТЕЛЬНО-ВПУСКНОЙ»

ОБЩИЕ ТЕХНИЧЕСКИЕ УСЛОВИЯ

"PRESSURE-VACUUM SAFETY VALVE"
 GENERAL TECHNICAL SPECIFICATIONS

                                                      Joriy etish sanasi:     «____» ________ 20___ y.

Amal qilish muddati: «____» ________ 20___ y.

1 Qo‘llanish sohasi

Ushbu milliy standart yuklarni tashish jarayonida sisterna qozonida bosimning oshib ketishini oldini olish, shuningdek yo‘l qo‘yilmaydigan vakuum hosil bo‘lishining oldini olish uchun mo‘ljallangan saqlovchi-kirish klapaniga tadbiq etiladi.

Klapan GOST 15150 bo‘yicha joylashtirish toifasi 1 uchun U iqlimiy bajarilishida tayyorlanishi hamda havo harorati –50°S dan +50°S gacha bo‘lgan oraliqda ishonchli ishlashi ta’minlanishi lozim.

Mazkur standartning barcha talablari majburiy hisoblanadi va sertifikatlash uchun yaroqlidir.

Boshqa hujjatlarda va (yoki) buyurtma berishda mahsulotni yozish namunasi:

«Saqlovchi-kirish klapani, AO-3123.01.02.09.0100.00», MSt 04868285-011:2026.

2 Me’yoriy havolalar

Ushbu milliy standartda quyidagi me’yoriy hujjatlarga havolalar keltirilgan:

Izoh: havola qilingan standartlarning O‘zbekiston hududida amal qilish holatini tekshirish tavsiya etiladi.

3 Texnik talablar

3.1 Umumiy talablar

Saqlovchi-kirish klapani mazkur milliy standart talablariga hamda belgilangan tartibda tasdiqlangan AO-3123.01.02.09.0100.00SP konstruktorlik hujjatlari to‘plamiga muvofiq bo‘lishi shart. Klapanning umumiy ko‘rinishi A ilovada keltirilgan.

3.2 Asosiy parametrlar va tavsiflar

Klapanning asosiy parametr va tavsiflari 1-jadvalda ko‘rsatilgan qiymatlarga muvofiq bo‘lishi lozim.

1-jadval

-gabarit o‘lchamlari: balandligi 143±3,0 mm, tashqi diametri 170±2,0 mm.

-shartli o‘tish: saqlovchi — 80 mm, kirish — 58 mm.

-muhit harorati: –50…+50 °C.

-ishchi muhit: neft bug‘lari va oltingugurt kislotasi, havo.

-ishchi bosim:

-saqlovchi: neft uchun 1,5 kgs/sm², kislotalar uchun 2,5 kgs/sm²;

-kirish: –0,1 kgs/sm².

-massa: 8,0 kg dan oshmasligi kerak.

3.3 Konstruksiyaga qo‘yiladigan talablar

Klapan konstruksiyasi va uning joylashuvi xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar xavfsizligini ta’minlashi, ko‘zdan kechirish, texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash ishlari uchun qulay kirish imkonini berishi lozim.

Saqlovchi-kirish klapanining harakatlanuvchi qismlari uchqundan himoyalangan bo‘lishi shart. Bundan tashqari, klapan alanga so‘ndirgich, gidroudarbaga qarshi qurilma, klapan korpusini sisterna ichida mahkamlovchi shpilkalar hamda himoya qalpog‘iga ega bo‘lishi kerak.

Mustahkamlik va barqarorlikni kamaytirmaydigan, detallar va yig‘ma birliklarning o‘zaro almashinuviga ta’sir etmaydigan hamda buyumning tashqi ko‘rinishini yomonlashtirmaydigan hollarda konstruksiya hujjatlaridan vaqtinchalik chetlanishlarga, po‘lat markalarini va profillarni almashtirishga ishlab chiqaruvchi korxona rahbari yoki bosh muhandisining yozma ruxsati bilan har bir alohida holatda yo‘l qo‘yiladi.

3.4 Payvand birikmalarga qo‘yiladigan talablar

Payvand birikmalar chizmalar va mazkur milliy standart talablariga javob berishi shart. Payvanddan so‘ng choklar shlak, qotiq va payvand sochramalaridan tozalanishi kerak. Kuyishlar va teshikchalarga yo‘l qo‘yilmaydi.

3.5 Xomashyo, materiallar va sotib olinadigan buyumlar

Barcha materiallar va sotib olinadigan buyumlar tegishli standartlar talablariga javob berishi hamda ishlab chiqaruvchi korxonalar sertifikatlari bilan tasdiqlangan bo‘lishi lozim.

Materiallar kirish nazoratidan GOST 24297 bo‘yicha texnik nazorat bo‘limi (TNB) tomonidan tekshiriladi.

Klapan detallari St3 markali po‘latlardan (GOST 380, 535, 14637, 16523) hamda 35, 40, 45 markali po‘latlardan (GOST 1050) tayyorlanadi. Pokovka va shtampovkalar tegishli GOSTlarga muvofiq, cho‘yan detallar GOST 1412 talablariga javob berishi kerak. Prujina 65G markali po‘latdan tayyorlanadi.

3.6 Mexanik ishlov berish talablari

Detallar o‘lchamlari, ruxsat etilgan chetlanishlar va ishlov berilgan sirtlarning qo‘polligi chizmalarda ko‘rsatilgan talablarga muvofiq bo‘lishi shart.

Ishlov berilgan sirtlarda qirqimlar, tirnalishlar va mexanik shikastlar bo‘lmasligi kerak. O‘tkir qirralar yumshatilgan bo‘lishi lozim.

Termik ishlovdan keyin detallar qotiq va yog‘dan tozalanadi. Notekis qotirish, egilish, yoriqlar va qizib ketish izlariga yo‘l qo‘yilmaydi.

Quyma detallarda yoriqlar bo‘lishiga yo‘l qo‘yilmaydi va ular tuzatilmaydi.

3.7 Boltli birikmalarga qo‘yiladigan talablar

Rezbalar tekis, shikastlanmagan, qirqilgan yoki yemiralgan iplarsiz bo‘lishi lozim. Bolt uchlari gaykadan kamida ikki burilish chiqib turishi, ammo bolt diametridan ortiq chiqmasligi kerak.

3.8 Qoplamalarga qo‘yiladigan talablar

Metall sirtlar bo‘yash (gruntovka) oldidan GOST 9.402 bo‘yicha tayyorlanadi, tozalash darajasi uchinchi darajadan past bo‘lmasligi kerak.

Qoplamalar GOST 7409 talablariga muvofiq bo‘lishi shart. Bo‘yash GOST 6465 bo‘yicha sariq rangli PF-115 bo‘yog‘i bilan amalga oshiriladi.

3.9 Yig‘ishga qo‘yiladigan talablar

Klapan yig‘ilishi chizmalar va texnologik hujjatlar asosida, bajarilgan operatsiyalarni nazorat qilishni ta’minlagan holda amalga oshiriladi.

Yig‘ish jarayonida ishqalanuvchi barcha sirtlar GOST 1033 bo‘yicha yog‘li solidol bilan surtiladi.

3.10 Ishonchlilik talablari

Klapanning belgilangan xizmat muddati kamida 3 yil.

3.11 Jamlanma

Yetkazib berish jamlanmasiga quyidagilar kiradi: - klapan — 1 dona; - pasport.

3.12 Belgilash

Belgilash tarkibi AO-3123.01.02.09.0100.11 chizmaga muvofiq bo‘lib, quyidagilarni o‘z ichiga oladi: - ishlab chiqaruvchi zavod nomi; - buyumning shartli belgilanishi; - milliy standart belgilanishi; - klapanning sozlanadigan diapazoni; - «O‘zbekistonda ishlab chiqarilgan» — O‘zbekistonda sotilishi uchun; - «Made in Uzbekistan» — eksport uchun; - milliy muvofiqlik belgisi; - ishlab chiqarilgan oy va yil; - sinov sanasi; - zavod raqami; - TNB tamg‘asi.

Belgilash 0,8 mm qalinlikdagi St3 markali po‘lat listdan tayyorlangan tablichkaga tushiriladi va klapan qopqog‘iga mahkamlanadi.

3.13 Qadoqlash

Klapan qadoqsiz yetkazib beriladi. Yo‘ldosh hujjatlar GOST 23170 bo‘yicha qadoqlanadi.

4 Xavfsizlik talablari va atrof-muhitni muhofaza qilish

Klapanni ishlab chiqarish jarayonida quyidagi talablarga rioya qilinishi shart: - ishchi zona havosiga qo‘yiladigan sanitariya-gigiena talablari — GOST 12.1.005; - zararli moddalar bo‘yicha talablar — GOST 12.1.007; - ish joylari va uskunalar xavfsizligi — GOST 12.2.061, GOST 12.2.062; - ishlab chiqarish jarayonlari xavfsizligi — GOST 12.3.002; - quyma ishlari xavfsizligi — GOST 12.3.027; - atrof-muhitni muhofaza qilish talablari — GOST 17.2.3.02.

5 Qabul qilish qoidalari

Har bir yangi ishlab chiqarilgan klapan korxona TNBsiga taqdim etiladi.

Klapanlar GOST 15.309 talablariga muvofiq quyidagi sinovlardan o‘tkaziladi: - qabul-topshirish; - davriy; - tipovoy; - sertifikatlash.

Agar sinovlar davomida klapan talablarga javob bermasa, u ikki baravar ko‘p miqdorda qayta sinovdan o‘tkaziladi. Natija qoniqarsiz bo‘lsa, barcha klapanlar to‘liq sinovdan o‘tkaziladi.

6 Nazorat usullari

Klapanning standart talablariga muvofiqligi tashqi ko‘zdan kechirish va o‘lchash asboblari orqali tekshiriladi. Ishchi bosim maxsus sinov stendida tekshiriladi.

7 Tashish va saqlash

Klapanlar barcha turdagi transport vositalarida amaldagi yuk tashish qoidalariga muvofiq tashiladi. Saqlash shartlari GOST 15150 bo‘yicha EJ-2 guruhiga muvofiq.

8 Ekspluatatsiya bo‘yicha ko‘rsatmalar

Klapan sisterna tarkibida O‘zbekiston Respublikasi temir yo‘llarining texnik ekspluatatsiya qoidalari hamda xavfli yuklarni temir yo‘l transportida tashish xavfsizligi qoidalariga muvofiq ekspluatatsiya qilinishi lozim.

Klapanni o‘rnatishdan oldin sinovdan o‘tkazish va plombalash shart. Konstruksiya elementlarini o‘zgartirish qat’iyan taqiqlanadi.

9 Ishlab chiqaruvchi kafolatlari

Ishlab chiqaruvchi korxona klapan mazkur milliy standart talablariga muvofiq ishlab chiqarilganligini, tashish, saqlash va ekspluatatsiya qoidalariga rioya qilinganda kafolatlaydi.

Kafolat muddati — mahsulot ekspluatatsiyaga kiritilgan kundan boshlab 24 oy.

Kalit so‘zlar: klapan, texnik talablar, qadoqlash, belgilash.

Ilova A

Bibliografik ma’lumotlar

SMT 45.040.

__________________________________________________________________

    Muhim so‘zlar: Asosiy so’zlar: Klapan, texnik talablar, qabul qilish qoidalari, nazorat qilish usullari, o’rash, tamg‘alash.

O‘ZGARTIRIShLARNI RO‘YXATGA OLISh VAROG‘I